Alfred Nobel (18331896)

18 / 2 / 2008  Pazartesi tarihinde Zeynep Akıllı tarafından eklendi, 221 kez okundu...

“büyük bir isveçli mucit ve sanayici olan alfred nobel, birçok zıt yönleri olan bir insandı. iflas etmiş bir kişinin oğluydu fakat kendisi bir milyoner oldu. edebiyat aşığı bir fenci idi, ardından bir ideal bırakan sanayici oldu. bir servet yaptı; fakat son derece basit yaşadı. toplum içinde neşeli olmasına rağmen, yalnız olduğu zaman yüzünde tas...”

Okuyucu Puanı ;

• 1
• 2
• 3
• 4
• 5

Alfred Nobel (18331896)

büyük bir isveçli mucit ve sanayici olan alfred nobel, birçok zıt yönleri olan bir insandı. iflas etmiş bir kişinin oğluydu fakat kendisi bir milyoner oldu. edebiyat aşığı bir fenci idi, ardından bir ideal bırakan sanayici oldu. bir servet yaptı; fakat son derece basit yaşadı. toplum içinde neşeli olmasına rağmen, yalnız olduğu zaman yüzünde tasa ve elem vardı. bir insanlık aşığı idi; fakat hiç eşi ya da onu sevecek bir ailesi olmadı. vatanına aşık bir kişi idi; fakat yabancı topraklarda yapayalnız öldü. barış zamanında maden sanayiinde ve yol inşaatında kullanılsın diye yeni bir patlayıcı madde olan dinamiti keşfetti; fakat dinamitin bir silah olarak, savaşta kendi vatandaşlarını yaralamak ve öldürmek için kullanıldığını gördü. çok faydalı yaşamı boyunca sık sık, faydasız bir insan olduğu duygusuna kapıldı.
kendisini çok övenlere, bu övgülerden hoşlanmadığını ve zevk almadığını söylerdi; fakat ölümünden sonra, adı birçok insana şan ve şeref getirdi.
alfred nobel, 21 ekim 1833 te stockholm de doğdu. 1842 yılında ailesi rusya ya taşındı. babası ımmanuel, rusya da mühendislik sanayiinde çok önemli bir mevki elde etti.
ımmanuel nobel, kırım savaşı sonunda çok önemli bir maden yatağı buldu, savaş sırasında hükümetin siparişlerini karşılayarak milyoner oldu; fakat bir müddet sonra iflasa sürüklendi. 1859 yılında ailenin tamamı yeniden isveç e döndü. alfred nobel 1863 te yeniden ailesine katıldı ve babasının laboratuvarında patlayıcı maddeler konusunda çalışmalara başladı. özel olarak kendi kendini yetiştiren alfred nobel, yirmi yaşına geldiği zaman mükemmel bir kimyacı ve dil bilgini idi. isveççe, rusça, almanca, fransızca ve ingilizceyi mükemmel bir şekilde konuşuyordu.
babası gibi, alfred nobel de hayalci ve yaratıcı idi. fakat iş hayatında daha şanlı idi ve mali ve ekonomik sahada çok büyük bir başarı sağladı.
bilimsel keşiflerini endüstri sahasında uygulama konusunda başarı kazandı ve 20 den fazla ülkede 80 den fazla şirket kurdu. gerçekte onun büyüklüğü, ileri görüşlü, yaratıcılık gücü olan insanları etrafına toplayabilmekteki yeteneğidir.
fakat nobel in asıl amacı para kazanmak, hatta keşif yapmak da değildi. o nadiren mutluydu ve daima yaşamın anlamını araştırıyordu. gençliğinden beri edebiyata ve felsefeye karşı derin bir ilgi duyuyordu. belki de bu yüzden hiç evlenmedi.
o bütün insanlığa karşı derin bir sevgi ve şevkat duyuyordu. fakirlere karşı daima cömertti. bir keresinde "ölen insanlar için muhteşem anıtlar yaptırmaktansa, fakir insanların karnını doyurmayı tercih ederim" demişti. en büyük arzusu savaşın son bulacağı günü görmekti. 1896 yılından ölümüne dek, milletlerarasında barışın sağlanması için parasını ve zamanını harcadı. o ünlü vasiyetnamesi ile fizik, kimya, fizyoloji, tıp, edebiyat ve barış konusunda keşif yapanlara servet bırakıyordu. bu öyle bir anıttı ki, ölümünden uzun süre sonra bile hatırlanacaktı.
alfred nobel in vasiyetnamesi:
"ardımdan bıraktığım gayrimenkulümün ve servetimin tamamı aşağıdaki şekilde dağıtılacak: kapital emniyetli bir şekilde bir fonda toplanmalıdır. bu fonun faizi her yıl, insanlık için en büyük katkıda bulunmuş kişilere dağıtılmalıdır. bu faiz 5 ana bölüme ayrılmalı ve aşağıdaki şekilde tevzi edilmelidir:
bir kısım, fizik sahasında en büyük keşfi yapan kişiye verilmelidir.
bir kısım, kimya sahasında en büyük keşfi yapan kişiye verilmelidir.
bir kısım, fizyoloji ya da tıp sahasında en büyük keşfi yapan kişiye verilmelidir.
bir kısım, edebiyat sahasında en büyük eseri yapan kişiye verilmelidir.
bir kısım, milletlerarası barış ve kardeşlik için en büyük çalışmayı yapan kişiye verilmelidir.
fizik ve kimya konusundaki keşifler isveç bilim konseyince değerlendirilmelidir.
tıp konusunda çalışmalar stocholm daki caroline enstitüsü tarafından değerlendirilmelidir. edebiyat ve barış konusunda ödüller, norveç parlamentosu tarafından seçilen 5 kişilik bir komite (kurul) tarafından değerlendirilmelidir.
en büyük ve kesin arzum, ödüller adaylara dağıtılırken kesinlikle milliyet ayrımı gözetilmemesidir. en önemli ödülü alacak kişi bir iskandinavyalı da olabilir, olmayabilir de."
paris, kasım 27, 1895
alfred bernhard NOBEL