Arta Kalandan Çığlık Anadolu 1 Bölüm

21 / 5 / 2008  Çarşamba tarihinde Bayram Kaya tarafından eklendi, 84 kez okundu...

“1Yalan var yalan,Bir kapatıp açtım gözümüTalan var talanAkşamdan sabahaHücceti süren.Ey Lağaş`tan Assuan`aAkşamlarını üzerine örtte gel.Ne çıkar, bilmesinler!Giz sana yakışıyorNasılsa bir göz, o karanlığı deler.xx xx xx2Ekin ektim yarın gözlerineZehmerinin soğunu kıran.Rüzgar saçını savurmazSürme gözünü kavurmaz.Esmeri ala kaçmayan yanaklar.x x ...”

Okuyucu Puanı ;

• 1
• 2
• 3
• 4
• 5

Arta Kalandan Çığlık Anadolu 1 Bölüm

1

Yalan var yalan,
Bir kapatıp açtım gözümü
Talan var talan
Akşamdan sabaha
Hücceti süren.

Ey Lağaş`tan Assuan`a
Akşamlarını üzerine örtte gel.
Ne çıkar, bilmesinler!
Giz sana yakışıyor
Nasılsa bir göz, o karanlığı deler.

xx xx xx

2

Ekin ektim yarın gözlerine
Zehmerinin soğunu kıran.
Rüzgar saçını savurmaz
Sürme gözünü kavurmaz.

Esmeri ala kaçmayan yanaklar.

x x x


SÜMER`İ ŞAFAĞINDAN ÖPTÜM

3


NİPPUR`DA BİR AN


Yedi kapını açtım,
İlk yerleşim planı yaparlığın
Övünme ihaneti.
Talan ettim mabedini
Ektim yarın gözlerine.
Bir göz, bir gözbağı durdun.

Nippur, tanrılarınla yücel ve gücelsin
Mabedine umudu koydum, raf raf
Göz oldum üstüne, oynadım saf saf
Sense bağı.

Mistiği dört mabet ile
konaklar, bağrında.
Gezgini kahini tüccarı, sağrında.
Bir özlerim ki Nippur
Ursa ile
Sanmayasın hapur hupur.

ÇARŞIDA- BİR KONUK GELİYOR

Nippur`un sahibi Enlil hey heylenir.
Kan donar, buz kesmiştir ortalık...
Ansızın kahkaha patlar kasrından
El isteyip asa alacak beklenmede.


Seyreyledim çarşına, geçtim karşına
Müzik tınılamada handa
Raksla, rakkaseler, havuz başı, yanda
Naruha öğüt vermede, şadırvanda
Uruha taş oyuyordu, göz diye
Pis kaşıntılı Enkim, tütütmüştü ocağı
Ursa ile göz göze geldik, el etti
Urkim`di hamursu tabletle, okula gidiyordu
Kasıntı Gudea, dükkan önü pinekliyordu
Köşedeki kahin geleceği tutuyordu avcunda
Bir atlı hışımla geçti, toz kaldırdı
Kuşlar bir çığlık etti, uçuşarak, yana yana

Belli, tecelli vardı, gözler devrildi cama
Bir göz, Ereh`li İnanna, bir bağı, tutulumdu
İçten okunuyordu heceden heceden
Ve artık bir suskunluktu o
Gözbağı.

Gözbağı: Çok önemli kavram. Girişin ikinci bendindeki; ��Nasılsa bir göz, o karanlığı deler.�� de ki gözü, niçin bulamadığımızı burada işledim. Tabi hem sevisel bağ, hem mistik bağ, hem de ironi; gerçeği örten bağ. Suretlerdeki oyalanış. Karanlığı delemeyen.
...............................................................

Nemruttan hava almış
Kleopatra`dan deva.
Ninova`dan toz kokan
İrem bahçelerinden rayiha.
Nippur çarşısında
Nippur`un en ilkiyim diye
Enlil eda ile sarkaç eden
Ur Nammu`ya kaş ederken emaneti
Zigguratlarla heybeti
Başını dokurken felekler
Mabed orospularından yemliydi
Anaç İnanna kudreti ölümle
Sanmayın söndü kartya
Parladı gözleri iklimle Partya.

4 İştar-Enki (Ea)(Tufan)

Yas tutun, baş bağlayın
Sevince duran kına yaksın.
Gök boşaldı yer taştı
Su aldı Niruppak`ı
Dökün analar göz yaşı
Ağlamak size düşer.

Yer tutmaz anaların ayağı
Kuzular boşta meler
Feryatın ulaşacağı yer yoktur
Üstelik gökler daha bir
Kızgınlıkla gürler.

Su sesi, şimşek, gökgürültüsü
Her yeri tutar.
Su dağları taşları,yutar
İki mavi en yakın ve özlem buluşmuştur
.......................................................................
Sen ey aşifte İştar,
Eteklerin yelde uçuşsun
Başında hazan yelleri essin
Gördün mü ne işlediğini?

Sakız yapışmış damakların
Açılmazlığında şaşkınlık
Ta yücelere çekilir
Bet benizden uçmuş
Kararlarının vehametinden
Ürken kaçışlık,
Enlil İştar.

Boşa ıstırap göz yaşı dökme Ea (Enki)
Sahibi değil miydi Enlil, bir ihanetle
Kurtardın Şuruppak`lı Ut-Napiştim`i
Asur da yazar, Ziusudra`yı ya
Dilmun`da kasra ikame.
O kuruldan iki zıtlaşmıştı
İşte o soyluluktu, yardaki.

Ey güzellik kokanası
Gilgamıştan öfke İştar.
İzdivcı red olunupta
Şişme sandal gibi inen.
Bir gürültü rahatsızlığına
İnsanların ümügüne binen.
Yaptığına pişman olup,
Pire için yorgan yakmam, senden.


xx xx xx

Yerdeki somutu göğe döndüren
Sümer.
Ulfet gibi
Gökten vekaletle döndü
Uzletim olacak
Marduk adına iş yapar nafileler:
Firavunlar krallar
Rahipler, papalar
Hahamlar
Daha anlamaya çok var.

x x x


Enki

Şuruppak`ın oğlunu
Kurtardın da ne yaptın Enki?
Abada mı saldın, soyunu sanki?
Başın göğe mi erdi?
Meyve hırsızı.
Ne güzelde temizleyecekti
Orospu İştarla, Enlil insanları
Elleri değmişken. Bıraksaydın ya
Enlil, kızı fahişe İnanna`dan buldu

Şöyle bir baktı, İnanna
Tek kişilik tecavüzle, verek
Tüm halkı bela ile yaktı.
Suçları şahsiliğinde, genellik
İnanna`dan gerek.

Avuçlarını yumruk yapamayıp da
İş göremez olası.
Ardışık doğumla olan, üç kızı ile yatan
Zıvana düşkünü.
Kızı Uttu`da, döl tohumunu çaldırıp
Sekiz çeşit bitki ektirten
Sonrada yasağı çalan Enki!
Tümden suçsun, ben masumum
Sendan bana bela, günah yüklenmek!

Sunulunca,toprağa ter.
Dilmun tanrıların yaşadığı yer.
Yer tanrıçası sekiz tür meyva eker.
Nefistir, yasağı, bilgelik tanrısını, çeker.
Yasak savar yanım Enki`nin elinde.
Hey haat lanetlidir bilgelik
Kuruldaki diğerler de, af içindir ilgelik.
Her bir hastalıklı sekiz organdan
Müzdariptir Enki, iniler
Yakarış olur tüm tanrılar
Lanetteki yer tanrıçası ne pinti
Kaburgadaki sağaltımda tanrıça Ninti
Hünerlidir, tababetimden belli.

x x x

Mabedik mabutlar insanca bencil

5 Enlil-Ninlil

Karısını ayartacak olan, Enlil
Kocasınca tecavüze uğrayan, Ninlil
Be hey uçkur düşkünü Enlil
Uçkuru eline dolanasıca.
Anadan öğütlü, önerili akıl, Ninlil
Kendini yıkanır göstermek, hesapçaydı.
Ama uçkur suça kaydı.
Ucuz yolun yolcusu
Vebali insanlardan sorulur.

6 Enki

Lokması sayılı olupta
Boğazına düzülesice
İş çokluğundan güya, sofra kuramayan
Boğaz düşkünü tanrılar.
Hizmete amade istersiniz; Enki elinde
Kilden şekilli;

�� Ey annem adını vereceğin yaratık oldu.
Onun üzerine tanrıların görünüşünü koy.
Ey annem, yeni doğanın kaderini söyle
İşte o bir insan�� yaratan Enki*
Suretinizden günahlarımız belli.



7 Dumuzi (İnanna`nın kocası) -İnanna

Kör kuyularda kalıpta
Yer altında çıkmayasıca
Sürü güdücü Dumuzi.
Kutsal evlilik yaptırdın da, ne oldu?
Bereketle, taam mı dolduk?
Şehvetin uçkuru aştı.

İnanna`da, şaştı da; insanlara taştı.
Körün tuttuğunu öpmesi bundanmış.
Suç Dumuzi`nin, ceza insanlara.
Saçları belik olmayıpta
Kırda gezmelere son veresice
Dilmunun metresi, (anlamlı) İnanna!

Derinliklerde uyuyan güzel
İnanna.
kusurundaki müştaki.**


Dumuzi`nin uçkur elinde iken,***
Nereden çıktı, duvar dibi uyku seçilmesi.
Bela arayıştır, kaygılanılması
Kırda uyurken Kutsal orospu
İnanna`nın, ırzına geçilmesi
Akad da İştar
Yunan da Afrodit
Anadolu da Kybele
Roma da Venüs`ce saygılanması,
Tecavüzlerimizin sorumlusu!

Paylaşılamayan güzellik
Rekabetlerimizde de, sen varsın.
Heveslerin alınmazken önü
Çoban Dumuzi, çifçi Enkimdu
Düşürdü gönlü.
Bir ileri bir geri varışta
Biri bal kaymak, öbürü bira buğday
Herkes ürününü övüşle yarışta.
Çobanın ürünleri kabul, evlilik oluşta

Rüyalarına ters yatıp da
Yatağında ters dönesice Dumuzi
Netcektin de iki kamış gördün?
Hem de birisi sökük
Kamışlara çıkasıca
Yorumu, yer altına sürülmen, değil miydi?
Ne ihtiyacın vardı rüyaya.
Yusuf`u zindana attıracak
Rüya sapığı.
Rüyalarımdan kabuslarımdan, sen sorumlusun.

Uçkurundan hareketli
Dölünden bereketli
Rüyasından tescilli
Yer altı mahkumu Dumuzi
Aracı ricacılarla, yarım senede
Bir kez,yer yüzüne çıkma, torpiliyle izinlik.

İnanna ile çiftleşme, izini koparıp da;
Bahar buluşması ile insanlara, bereket bolluk
Abidesi olan, tohumu dökülesice.

Doğaya, canlılık bayramını pekiştiren
Kutsal evlenme ritüeli, olmadın mı?
Ateşler yaktırıp, şenlikler yaptıran amigo.
Hani nerede bolluk? İnsanlar boğazlaşmakta.
Keyfi kendinden hünerli, dilli sapık!

Senin meselelerin bitmez
Seni Don Juan artığı
Rasputin kılıklı
Dilmun kovgunu seni.
Tohumu dökülesice
Neme lazım
Yerde fantezi fışkırır sonra!
Tohumu olduğu yerde, kuruyasıca bela.

İnşallah, İnanna ikilem durur
Sürün çalınacak diye.
Bertaraf ederken zanlıları
Günahı tutarda
Çeşme yapar, sen sağ iken, mezarın başına
Gelen geçen, canın için içer, seni anar.
Hayratından bulasıca.

8 Nanşe

Durdurulur mu olaylarla, Ayşe? /hayat-yaşam
Adalet gözü, biri, kör bakıcı
Sosyal adalet sağlayıcı
Rüya eskicisi, Nina`lı Nanşe.
Vicdani yükü kaldırırdı.
Öksüz annesi, dul koruyucu, fakir tanırlığı bilen.
Sahip kılınmayanı, yedim içtim demeyeni
Fena yere bakanı, tartıyı takanı, silen.
Her yılda bir gün, günah çıkarıp
Ceza verip, af yaptın da;
Ninova`da feryat, Madımak`ta yanmadı mı?
Tartı kefesi kaymış kıytırık.

9-

Döğün Sümer, saç baş yol.
Ey Karabaşlar halkı.
Bak Nineve bir hırsla tutuştu
Lagaş Babil, yanıyor
Uruk Nippur Kadeş, kanıyor.
Niye olmasın ki
Ziyanı senden sanıyor!
Fitillediğin nifak
Ta bugün Necef`te patlıyor.

10- Öpülen yanla son buluş, hüzünden (sürüşten) kaçamayış

Çayırında kuzular oynaşmayıp
Göğünde kuşlar, süzülmesin.
Çağlarca yan yatıpta, dik kalasıca
Karabaşlar!
Yan Sümer yan.
Eteklerinden tutuş
Kurbağaların ötmesin
Yurdunu Asur alsın
Farelere kalasın, kan sular içesin
Kana kana.
Tecavüzü unutur mu İnanna?

��Kadın utancından ne yaptı?
Felaket yaptı kuyuları kanla doldurdu
Sümer halkı kandan başka
Bir şey içmedi ve kaba
Kandan başka bir şey doldurmadı.�� ****

Suç bir kişilik
Ceza muhayyel
İçin dışına çıksın Sümer.
Öğürtülerle kusa kusa.
Birde tutunacaktı buna, Musa.


Bölüm sonu

Kaynaklar:

2 Alıntı

İlk kilden yaratılış
*Muazzez İlmiye Çığ; Kuran-İncil ve Tevrat`ın Sümer`deki Kökeni sy:36

Sümeri kan basması
****A.d.g. eser sy 48

Kelimeler

**müştaki: kusurunu özleyen-Kusuruna tutkun- Kusurunu özleyip görmek isteyen

***Aslında İnana`ya tecavüzü, duvarı dibinde uyuduğu, bahçe sahibi yapar. Dumuzi (Temmuz) ilgilisi değildir. Bunu yüklenecek kadar çapkındır. Bura yazarın kurgusudur.

Ur-Nammu: Ur şehri kralı; Nippur harabelerini ve Enlil tapınağını restore eden kral

Dilmun: Sümerde tanrılaruın yaşadığı ülke. Güneşin doğduğu yer. Cennet, cennet bahçesi

Ninti: Nin, hanım; ti, kaburga- hayat (kaburganın hanımı; hayatın kadını)

Enlil: Sümer`de insanı yaratan tanrı. Anumun oğlu yeryüzü tanrısı.

Enki:Mezopotamya`da bilgelik ve su tanrısı. Şuruppak`ta duvar gerisinde Ut Napiştimle konuşur.

İnanna: Aşk ve güzellik tanrısı Venüs Yıldızını simgeler. Kutsal aşk ve evlilik tanrısı. Kutsal fahişe.Sabah tanrı, akşam tanrıça sayılmış.

Marduk: Babilde Tarımcı tanrı iken iken, Tekleşen tanrı.

Dumuzi: Kral iken çoban tanrısı olmuş.




15.09.2007

Bu şiirin hikayesi:

Çalışma hiç biri kaynak taranarak oluşturulmadı. Zaten mümkünde değil. İlkin şiir içinde ��Nemruttan hava almış�� kısmıyla başlayan yer oluştu ve �� Kavak ağacından tüysük pamukla�� kısmı ile, çalışma bitti idi. İki üç saat, aradan sonra kendilğinden bu çalışma sürdü. Oluşan kısmı hemen webe indirdim. Aklımda kalanların, bildiklerimin, kendi farklı tarz ve kurgumla işlenmesidir. Ama temelimde bu ve diğer sayamadığım, yapılar vardır.

Çalışmayı parçalayarak vermek hoş olmayacaktı. Pehlivan tefrikalarına dönecekti. Bende iki bölüm olarak vereceğim. Bu ilk bölüm. Anadolu`ya kısadan gideceğim 2. bölümle.

Hiç ilenç ve alaycılk güdülmedi. Çok sıkıcı olan hikaye, ilgi olsun diye, bu metodla, aslında hem sevimli kılmak, hem akılda tutulur yapmak istedim. Bu alaycılık ve ilenç tam bir ironidir, kendi payıma sevimli kılan ironi. İnanna ile kamaşan, gözbağını açıyor.

Bu çalışmamda, gözbağı vurgusuyla, genelin tutumunu vurguladım 1. bölüm 1. kısımda; ��Nasılsa bir göz, o karanlığı deler.�� le ile gözbağını aralayanların yapıtlarından sürülen damıtık iz ve izi sürdüm:


İ.Ö Hamurabi XX yüzyılda, Marduğa yüclik vasfı veriyor. İ.Ö Buhtunnasr (Nabuhodonosor) XVI yüzyılda Marduk`u tek tanrı sayar. Fazla dışa vuramaz. Mısır`lı firavun Amenotep Teb`de İ.Ö XIV yüzyılda tek tanrı inancını yayar ve Aton mabedleri açar. Anadolu`da İ.Ö 4.yılda Tyanal`ı (Karacahisar`lı) Apollonius insan suretinde tanrı (tanrı oğlu) sayılıp, pağancılıga karşı çıkarak, teklik fikrini, geze geze yaymış. İran`lı Mani İ.S III. yüzyılda göğün oğlu sanıyla, önce felsefik sonra dinsel ve fiziksel ruhsal ayrımı yapmadan, sentezci bir anlayış ileri sürmüştür.

En acı ve hüzünlendiğim kısım, Sümer`e söylediğim güya ilençtir. Çayırda kuzuları zıplamayan Sümer, boğazıma yumruk oldu. Sümeri, ötüşmeyen kurbağalarla yan yana getirmek beni çok zorladı. Şunu da biliyordum ki ömrünü tamalayan uygarlık bir şekilde tarih sahnesinde çekilecekti.

Bu çekilmeyi bilerek nesnel temellere oturtmadım. Sadece, güya, ilahlarına saygısızlıklarda, hak edişli bir sebepmiş gibi, çok çok zımni, sezdirimli, kendi edebiyatları ile, yok oluşu işledim.

Sümeri biraz derinlikli özellikle çalıştım. Anadolu kısmını, bu kadar uzun tutmayacağım. Sümer sonrası anlatımda, kuruluğa, yer yer düşmek zorunda kaldım. Bu olayın kısa tutulma kaygı ve ırasından kaynaklanıyor.


Diğer dağarcık yapan yapıtlar:

1-Orhan Hançerlioğlu İnanç sözlüğü. Hayli hacimli
2-Orhan Hançerlioğlu Felsefe Ansiklopedisi 7cilt
3-Orhan Hançerlioğlu Düşünce tarihi (3 ayrı ciltte varlık yayınlarından)
4- Aytunç Altındal Akşam yazı Dizisi 11.12.13 Nisan 2005 tarihli.
5 Tanrılar Mezarlar Bilginler C.W Ceram
6-Bilim ve din Bertrant Rusell
7-Dine Karşı Düşüncenin Tarihi Albert Bayert
8- Sağduyu Jean Meslıer
9- İbrahim peygamber Muazze İlmiye Çığ
10-Orta Doğu Uygarlık Mirası 1-2 Muazzez İlmiye Çığ



01.10.2007 Saat: 20:27