Bisikletin Kısa TarihiBisikletin Kısa Tarihitekerleğin pek eski çağlarda meydana getirilmiş olmasına rağmen bisikletin keşfi çok yeni sayılır. bisiklete benzer makinelerin ilk olarak 18.inci yüzyılın sonlarına doğru ortaya çıktığını görüyoruz. bisiklet, birçok makinenin uğradığı talihsizliğe uğramamış, icadıyla birlikte başarıya ulaşmıştır. ufak bir gayretle bu kadar çabuk ve kolay yol almanın sırrına o yıllarda kimse akıl erdirememişti.1791: bisiklet, fransa da doğru, iki tekerlekli bir oyuncak yapmayı düşünen sivrac kontu ilk olarak "bisiklet" fikrini de gerçekleştiriyordu. pedalı olmayan bu acayip makinenin (celerifere) üzerine oturan kimse taşıtı ayaklarıyla yeri teperek yürütmek zorundaydı. 1817: iki tekerlekli taşıtın üzerine badois lı baron drais bir "gidon" ve bir "sele" oturttu ve buna "draisienne" adını verdi. "draisienne"lerin yavaş yavaş öbür ülkelere de yayıldığını görüyoruz. önceleri halkın büyük bir tedirginlikle karşıladığı bu acayip taşıt sonraları moda oldu. 1861: pierre ve ernest michaux adında baba-oğul iki fransız "draisienne"in ön tekerlek göbeğine "pedal" taktılar. işte bu olay, gerçek bisikletin doğuşuydu. böylece makineyi sürerken insan enerjisinden, düzgün biçimde yararlanmak mümkün oluyordu. bundan sonra bisiklet hastalığı bütün avrupa ya yayılmaya başladı. michaux ların "velo" adını verdikleri taşıt "velocipede" ismi altında iskoçya ya girdi. kirkpatrick mac millan adında birinin propagandası bu ülkede de "velosiped salgını"na sebep oldu. 1864 te michaux lar fransa da bir velo fabrikası kurdular. o yıl 142, ertesi yıl da 400 velo yapan fabrikada 200 işçi çalışıyordu. 1865: ingiltere de "velocipede" yapımı işine ilk olarak "coventry dikiş makineleri şirketi" el attı. demir telli tahta tekerleklerden meydana gelen bu basit taşıta "sarsak" adı takılmıştı. 1875: bu tarihe kadar yapılan velocipede (velospit)lerde pedalın bir dönüşü tekerleği de ancak bir defa döndürebiliyordu. bundan ötürü "velocipede"in hızının ön tekerleğin büyüklüğüne bağlı olduğu sanıldı: tekerlek ne kadar büyürse taşıt da o kadar hızlı gidecekti. böylece ön tekerleğin çapı 75 sm. den 162 sm.ye kadar artarken arka tekerlek de 30 sm. ye kadar küçüldü. artık "velocipede" bütünüyle oransız bir biçim almıştı. üstelik bu kadar yüksek bir bisikletin üzerine çıkıp oturmak ancak çok uzun boylu kimselerin başarabileceği bir işti (kısa boylular üç tekerlekli velocipede le yetinmek zorundaydılar). "ayna dişlisi"nin ve "ruble"nin icadı bu acayip duruma son verdi. ayna dişlisi "kadro" üzerine takılan pedallara, daha küçük olan "ruble" de arka tekerlek göbeğine takıldı. her iki dişli bir "zincir" aracılığıypla birbirine bağlandı. öndeki büyük dişliyi pedalla bir defa döndürmek arkadaki küçük dişlinin birkaç defa dönüşünü sağlıyordu. ayna ile ruble arasındaki oran düzeni: arka tekerlek üzerindeki ruble ile ayna dişlisi, baklalı bir zincir düzeniyle birbirleriyle bağlantılıdır. pedaller aracılığıyla dönen ayna dişlisi böylece arka tekerleğe bağlı rubleyi çevirerek bisikletin yol almasını sağlar. ruble üzerinde genellikle 22 diş bulunur. aynada da 44 ya da 48 diş vardır. örnek olarak rublesi 22 ve aynası 44 dişli bir bisiklet ele alalım. pedalın tam bir dönüşüyle ruble 2 defa, yani arka tekerlek 2 defa döner. böylece tekerleğinin çevresi 2.135 sm. olan bir bisiklette pedalın tam bir dönüşü bisiklete 4,27 m.lik bir yol kazandırır: 1,135x2=4,27 m. (bisikletteki oran düzeni 2 dir). pedalı bir defa döndürmekle çok daha fazla yol almak için bu iki dişlinin diş sayıları arasındaki oran artırılamaz mı? bu bir dereceden sonra yapılamaz, çünkü pedallara verilecek basınç belirli bir dereceden düşük olamaz. çünkü yapılan incelemeler, bisikleti değişik eğimli yollar üzerinde kolayca yürütebilmek için iki dişli arasındaki oranın 3 den fazla olmaması gerektiğini ortaya koymuştur. vites düzeni: düz bir yolda bisikleti yürütmek için çok az basınca ihtiyaç vardır ama, yokuş yukarı çıkarken pedal üzerine çok daha fazla bir basınç uygulamak gerekir. bu durumda iki dişli arasındaki oran büyük olmalıdır. işte bu durum gözönüne alınarak arka tekerlek üzerine değişik diş sayısına sahip 3 ya da 4 ruble konur. ayrı olarak zinciri bir rubleden öbürüne atlatmak için de vites koluna bağlı ayrı bir dişli bulunur.
Yazı Sahibi
Etiketler Yazı İşlemleri Okuyucu Puanı
Telif Hakkı Uyarısı Bisikletin Kısa Tarihi isimli yazı, Zeynep Akıllı tarafından 1/10/2008 tarihinde sitemize eklenmiştir. Aksi ispat edilmediği sürece, 5846 Sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu 81. Maddesi gereği eserin tamamının telif hakları yazara aittir. Herhangi bir şekilde "alıntı olduğu ve hangi yazara ait olduğu" belirtilmeden ve yazarın sitemizdeki sayfasına link vermeden kullanmak hırsızlıkla eşdeğer suçtur. İlgili Kanun gereği Eser sahibi şikayetçi olduğu taktirde cezai müeyyidesi 3 yıldan 6 yıla kadar paraya çevrilemez hapis, 150.000/300.000 YTL ağır para cezasıdır. Yine İnternet yasası gereği de her hangi bir sitede yazıların kullanılması halinde site sahipleri sorumlu olup, sistemlerini Cumhuriyet Savcılıklarının incelemelerine açmak durumundadır. Gelişen teknoloji sayesinde yapılan incelemeler; IP tespiti ve yazının gönderildiği bilgisayarın bulunmasına imkan vermektedir. Şikayet halinde, sitemizin avukatları da konu ile ilgileneceklerdir...
Bu yazıya sadece sitemizin üyeleri yorum yapabilir
Tavsiye Et :
Kasım
25
Yunus`tan Bilmece Gibi Bir Şiir (3)
• Erturan Elmas • Bilimsel Makaleler • 107 kez okundu. • 8 kez yorumlandı.
Kasım
24
Yunus`tan Bilmece Gibi Bir Şiir (2)
• Erturan Elmas • Bilimsel Makaleler • 68 kez okundu. • 6 kez yorumlandı.
Kasım
16
Kasım
13
Kasım
10
Kasım
30
Halk Edebiyatında Aşk ve Cinsellik
• Zeynep Akıllı • Eğitim Makaleleri • 35 kez okundu. • 0 kez yorumlandı.
Kasım
28
Kasım
28
Kasım
27
Çocuklarınızı Evliliğe Hazırlayın
• Zeynep Akıllı • Toplumsal Makaleler • 36 kez okundu. • 0 kez yorumlandı.
Kasım
24
Aralık
25
Şubat
11
Aralık
12
Haziran
1
Sakızcı Makbule Teyzem ve İsmail Amcam
• Zeynep Akıllı • Yaşamdan Hikayeler • 7573 kez okundu. • 0 kez yorumlandı.
Temmuz
1
Köpek Ne Yer? Köpeğe Nasıl Bakmalı?
• Zeynep Akıllı • Eğitim Makaleleri • 4564 kez okundu. • 0 kez yorumlandı. |
![]() |
Site Menüsü
Köşe Yazıları
|
||||||||||||||||||||||||||||