Cumhuriyet Halk Partisi`nin Otoriter Kimliği ÜzerineCumhuriyet Halk Partisi`nin Otoriter Kimliği Üzerine-Hep merak etmişimdir!-Cumhuriyetin kuruluş aşamasında, sınıfsal karşıtlığı reddeden bir anlayış var mıydı? -Veya şöylede sorabilir miyiz? -Sınıfları reddeden ve tüm sınıfları sözümona kaynaştırmayı amaçlayan bir düşünce var mıydı? -Veya CHP (Cumhuriyet Halk Partisi)’nın, korporatif bir meclisi ve korporatif bir parti anlayışını benimsediğini düşünebilir miyiz? * * * * * -Aslında tarihsel olaylara ve gelişmelere baktığımızda, yukarıdaki soruların cevapları son derece açıktır. -CHP tümü ile korporatif bir meclisi ve korporatif bir parti anlayışını benimsiyordu. -Yani sınıfları kaynaştıran bir yapı CHP’nin temel hedefiydi. -Bu anlayışın altında yatan gerçek ise, otoriter bir rejimi oluşturma arzusuydu. -Ve sonrasındaki gelişmelere baktığımızda; -Cumhuriyetin ilanı ile ortaya çıkan evrilme süreci, otoriter bir rejime doğru ilerlemiştir. * * * * * -Örneğin; -Cumhuriyetin ilk yıllarında ve sonrasına doğru, liberal bir burjuva partisinin faaliyetlerine izin verilmemiştir. -Keza işçi sınıfınında politik ve ekonomik örgütlerinin faaliyetlerine izin verilmemiştir. -Yani o dönemlerde, ne liberal burjuva partinin var olması kabul görüyordu, ne de işçi sınıfı siyasal arenada var olabiliyordu. -Bununda anlamı gayet açıktı. -Tümü ile bürokratik aristokrasinin vesayetine girmekti. -Doğal olarakda, burjuva demokrasisi diye tariflendirdiğimiz demokratik anlayış, hiçbir biçimde işletilmeyecekti. * * * * * -Mesela TCP (Terakkiperver Cumhuriyet Partisi)’nın ortaya çıkışı bile ilginçtir. -Doğal olarak meclis içerisinde, farklı siyasal görüş ve düşünceden insanlar bulunuyordu. -Ve Cumhuriyetin ilk meclisinde, milletvekilleri arasındaki görüş ayrılıkları sonrasında, mecliste bir bölünme oluştu. -CHP’den ayrılan milletvekilleri, TCP adında yeni bir parti kurdular. -Ve CHP içerisinde, başını Mustafa Kemal’in çektiği grubu, diktatoryal bir yönetim anlayışını benimsemekle eleştirdiler. -TCP’nin programı ve siyasal içeriği, aslında liberal bir burjuva partinin görüşlerini yansıtıyordu. -Ne var ki TCP’yi doğrudan örgütleyen ve siyaset arenasına sokan anlayış, liberal burjuvazinin kendisi değildi. -Parti kurucularının ağırlığını oluşturanlar, milli mücadelede bulunmuş kimselerdi. -Asker kökenli bürokrat milletvekilleri tarafından kurulmuştu TCP. * * * * * -Meclis içerisinde patlak veren kavga, iki kesim arasında yaşanıyordu. -Aslında herkes bu kavgayı mülk sahibi liberal burjuvazi ile bürokratik aristokrasi arasında yaşandığını sanıyordu. -Aslında durum hiç de öyle değildi. -Kavganın tarafları, bürokratik aristokrasinin kendi içerisindeki kesimleriydi. -Çünkü mecliste liberal burjuvaziyi temsil eden bir oluşum yoktu. -Ve TCP, liberal burjuvazinin temsilcisi değildi. -Dediğimiz gibi, tümü ile milli mücadele sürecindeki asker kadroların oluşturduğu bir partiydi TCP. -Ve programı ve siyasal söylemi, sadece liberal burjuvazinin söylem ve siyasal yaklaşımı ile örtüşüyordu. -Kavgaya taraf olan mülk sahipleri ile kentli burjuvazi ve Anadolu eşrafı, dolaylı olarak, kavganın tarafı olmuşlardı. -Bu kesimler doğrudan kavganın tarafı olamıyorlardı. -Çünkü TCP’nin kurucuları arasında, iş dünyasından ve mülk sahiplerinden kimse yoktu. -Bir çoğu Mustafa Kemal’in silah ve dava arkadaşlarıydı. -Kimlerdi bunlar? -Sayalım. -Kâzım Karabekir, Ali Fuat Cebesoy, Refet Bele, Rauf Orbay gibi isimlerdi. -Ve bu isimler, aynı zamanda Milli Mücadelenin çekirdek kadrosunda olan isimlerdi. * * * * * -Sonuçta TCP, ekonomik liberalzimi savunarak, kentli burjuvazinin desteğini arkasına aldı. -Liberal kentli burjuvazinin desteğini alan TCP, aynı zamanda iktidara muhalif tüm kesimleride şemsiyesi altında toplamayı başardı. -Peki TCF nasıl bir sosyal yapıyı savunuyordu. -İşte burası çok önemlidir. -Öncelikli olarak TCP’nin savunduğu şeylerden birisi, Kuvvetler Ayrılığı ilkesiydi. -Yine buna ilaveten, tek dereceli seçim sistemide TCP’nin ana savunularından birisiydi. -Cumhurbaşkanının yetkilerinin sınırlandırılması. -İdari yapıda özerklik. -Ve kati olarak, hükümetin sıkı bir şekilde denetlenmesi gerektiğini ileri sürüyordu. -Yukarıda saydığımız maddelere baktığımızda, TCP’nin aslında CHP’den daha az merkeziyetçi olduğu kendisini göstermektedir. -Ve bu minvalde, TCP liberal açılımları benimseyen bir parti görünümü sergilemiştir. * * * * * -TCP’nin, mecliste muhalefete başlaması ile birlikte, CHP’nin otoriter kimliğide, daha net bir şekilde ortaya çıkmıştır. -Osmanlı döneminden kalan despotik alışkanlıklar, tartışmaların tümünde kendisini gösteriyordu. -Ve CHP’nin, tutum ve tavırları, Osmanlının despotik devlet anlayışını nasılda sürdürdüğünün kanıtı oluyordu. -Buradan da şunu çıkarmak mümkündür. -Osmanlı’nın despotik devlet anlayışı, Cumhuriyetin kurulması ile birlikte, hemen ortadan kalkmamıştır. -Çünkü Türkiye Cmhuriyeti’ne ruhunu veren anlayış, Osmanlı’nın despotik devlet anlayışı içerisinde yetişip, serpilmişti. -Ve kolay kolayda bu anlayış yıkılmayacaktı. * * * * * -Yine o tarihleri irdelediğimizde, ilginç olan şu noktalara vurgu yapmak gerekiyor. -CHP ile TCP arasında yaşanan iktidar kavgası, Osmanlı geleneğinden gelme kavga şekliydi. -Osmanlı bürokrasinin kavgalarıda, tıpkı CHP ile TCP arasındaki yaşanan kavgaların, tipik örnekleri ile doluydu. -Ve Osmanlı bürokrasindeki kavgalarda, hep acı ile sonuçlanıyordu. -Nitekim Meclis’te, iktidar gücünü elinde bulunduran taraf, yani Mustafa Kemal’in etrafında toplanmış CHP içerisindeki bürokratik elit, Osmanlı bürokrasisinin siyasal geleneğine yakışır bir şekilde hareket ederek, TCP’yi tarihe gömmüştür. -Ve CHP’nin bürokratik elitleri, TCP’yi siyaseten ve fiziken ortadan kaldrmıştır. * * * * * -Bu güne baktığımızda, Deniz Bayka’ın, CHP’yi geçmişinden kopardığını düşünebilirmiyiz. -Bence Deniz Baykal, CHP’nin geçmişine, en küçük bir saygısızlık etmiyor.
Bu yazıya sadece sitemizin üyeleri yorum yapabilir
Tavsiye Et :
Aralık
5
Kasım
30
Ekim
6
Ekim
3
Ekim
2
Mayıs
5
Çal Kopyala ve Yapıştır! (internet Günlüğü Üzerine)
• Nihat Yıldız • Eleştiri Makaleleri • 282 kez okundu. • 13 kez yorumlandı.
Mayıs
5
Trenler Filmlere Konu Olmuş
• Nihat Yıldız • Hayata Dair Makaleler • 166 kez okundu. • 1 kez yorumlandı.
Mayıs
3
Liberal Aydıncıkların Şaşkınlığı
• Nihat Yıldız • Siyasi Makaleler • 151 kez okundu. • 1 kez yorumlandı.
Mayıs
3
Marmara`nın Altı Fokur Fokur
• Nihat Yıldız • Güncel Makaleler • 195 kez okundu. • 2 kez yorumlandı.
Mayıs
2
Nisan
8
Dünya Ölçekli Ekonomik Krizin Abd`ye ve İnsanlığa Faturası
• Nihat Yıldız • Ekonomik Makaleler • 410 kez okundu. • 1 kez yorumlandı.
Nisan
11
Nisan
12
Türban Üniversiteye Girince Çağdaşlık ve Laiklik Darbe Yiyecekmiş
• Nihat Yıldız • Siyasi Makaleler • 289 kez okundu. • 4 kez yorumlandı.
Mayıs
5
Çal Kopyala ve Yapıştır! (internet Günlüğü Üzerine)
• Nihat Yıldız • Eleştiri Makaleleri • 282 kez okundu. • 13 kez yorumlandı.
Nisan
12
Yurdum İnsanının Marifetleri
• Nihat Yıldız • Siyasi Makaleler • 256 kez okundu. • 1 kez yorumlandı. |
![]() |
Site Menüsü
Köşe Yazıları
|
|||||||||||||||||||||||||||||||