Kısa Şiir Özlü Anlatım (2)Kısa Şiir Özlü Anlatım (2)Şiiri tahlili bir büyüteçle kelebek kanadını veya bir yonca yaprağını dakikalarca incelemek gibidir. Çevremizde sonsuz sayıda mevcut olan yonca yapraklarına büyüteçle bakarsanız hiçbirinin diğerlerine benzemediğini fark edersiniz. Veya büyütecinizi bir kelebek kanadına çevirdiğinizde oradaki ayrıntılara, doğal renklere ve desenlere şaşkınlıkla bakar ve o muhteşem güzelliğe hayran olursunuz. İşte edebî değeri olan şiirlere de böyle yaklaşmak gerekir. Şiiri önünüze koyup defalarca okuduktan ve üzerinde saatlerce düşündükten sonra şairin ne yaptığını, nasıl yaptığını yavaş yavaş anlamaya başlarsınız. Otuz beş yıl önce ezberlediğim, zaman zaman bir şarkı fısıldar gibi kendi kendime okuduğum bu şiir üzerinde kafa yorduğum dakikaları toplasam sanırım elli saatten fazla tutar. Dranas “Güzel düşünceler güzel biçimler içinde verilmelidir.” ilkesiyle şiirler yazmıştır. Eserlerinde genellikle hece ölçüsünü kullanmıştır. Fakat Dranas, Cahit Sıtkı Tarancı’yla birlikte hece ölçüsüne bazı yenilikler getirmiştir. Hecedeki durakları kaldırmışlar, Halk şiirinde pek kullanılmayan dokuzlu, onlu, on ikili kalıpları denemişlerdir. Gayet açıktır ki Dranas bu şiirini yedili hece ölçüsüyle yazmıştır. Bu ölçü Halk edebiyatında genellikle manilerde kullanılır ve 4+3 duraklıdır. Dranas şiirini duraksız kaleme almış. “Hayır, 3+4 duraklı…” şeklindeki bir itiraza şu cevabı veririm: Üç hecelik kelime veya kelime grubundan sonra durak yaparak okumaya devam edersek şiirdeki ahengi bozarız ve bu mükemmel eseri katletmiş oluruz. Ölçü yönünden şiirdeki yeniliklerden biri de her dörtlüğün üçüncü dizelerinin yarım dize oluşudur ki bu özellik bize cinaslı manilerin ilk dizesini hatırlatır. Cinaslı manilerde: “Bağ bana Bahçe sana bağ bana Değme zincir kâr etmez Zülfün teli bağ bana” örneğinde olduğu gibi 2, 3, 4. dizeler 4+3 duraklı hece ölçüsüyle söylenir. Fakat ilk dize yarımdır ve bu dizeye “ayak” denir. Böylece şair bu yarım dizeyle hangi sözcüklerle cinas yapacağını belirtmiş oluyor. Sonuç olarak şöyle diyebiliriz: Dranas bazı yenilikler yaparak dörtlük nazım biriminden, hece ölçüsünden, yarım dizelerden yararlanmıştır. Ayrıca manilerde a-a-b-a kafiye dizilişi mevcuttur. Şair ilk dörtlükte bu dizilişe uymuş fakat burada da bir değişiklik yapmıştır. Genellikle türkülerde kullanılan, nakarat dediğimiz dize tekrarlarından yararlanmıştır. Öyle ki ilk dize dörtlüğün sonunda bir daha söylenmiştir. Diğer dörtlüklerdeki kafiye dizilişi de özgündür. Çünkü Halk şiirinde 2. ve 3. dörtlükler c-c-c-a, d-d-d-a şeklinde kafiyelenirken, Dranas c-c-b-a, d-d-b-a kafiye düzenini tercih ediyor. Dranas’ın biçime önem verdiğini daha önce söylemiştik. Şair değer yönünden kafiye konusunda Divan şairleri gibidir; yarım kafiyeyle yetinmez, en az tam kafiye kullanır. “gerek – ürpererek, “gemiye – biteviye” sözcükleriyle zengin kafiye; âlemde – penceremde” sözcükleriyle tam kafiye kullanıyor. Ayrıca her dörtlün son dizesindeki “olsa gerek” redifleri ve “dar, bahar, diyar” sözcüklerindeki tam kafiyeler şiire musiki katan diğer ahenk öğeleridir. Dranas bunlarla da yetinmeyip her dörtlüğün üçüncü dizelerinde “ diyorum, bekliyorum, gidiyorum” gibi kafiyeli sözcükler kullanarak şiirini biçim, ahenk ve anlam yönünden ağ gibi örüyor. Bu kısacık şiirdeki ahenk unsurları elbette bu kadar değil. Sesli okuduğunuzda kulağınızda bir senfoni etkisi yapan bu şiirde hem ünsüzlerin hem de ünlülerin ahenginden yararlanılmış. Şiirde -başlık dâhil- 107 ünsüz kullanılmış ve bunların sadece 19’u sert ünsüz (h, ş, f, s, k, t, ç, p). Şiire yumuşak ünsüzler, dahası “r, l, m, n, y” gibi yumuşak süreksizler hâkim. Meselâ “r” ünsüzü 20, “l” ünsüzü 8, “m, n” ünsüzleri 9 defa kullanılmış. Son dörtlüğe hâkim ses ise “y” ünsüzüdür. Ünsüzlerin bu uyumu (aliterasyon) şiire ahenk katan bilinçli ve isabetli seçimlerdir. Ayrıca Dranas, asonans dediğimiz ünlülerin uyumundan oluşan ahenkten de yararlanıyor. İçinde hep “a, o, u, ı” gibi kalın ünlülerin bulunduğu bir şiir kulağımızda bir uğultu, bir uluma etkisi yapar ve bizi rahatsız eder. Malûmdur ki ince ünlüler dediğimiz “e, i, ö, ü” kulağa hoş gelen seslerdir. Bu şiirde 80 hece mevcuttur; Türkçede her hecede bir ünlü olduğuna göre şiirde 80 ünlü kullanılmıştır. Dranas’ın seçtiği kelimelerde mevcut olan kalın ünlü sayısı sadece 22’dir. Demek ki şairimiz 22’ye karşı 58 ince ünlü kullanarak müzikal etkiyi perçinlemeye çalışmış. Şimdi tahlilimizin zor kısmına, şiirin içerik özelliklerine geldik. (Devamı var)
Telif Hakkı Uyarısı Kısa Şiir Özlü Anlatım (2) isimli yazı, Erturan Elmas tarafından 23.09.2008 tarihinde sitemize eklenmiştir. Aksi ispat edilmediği sürece, 5846 Sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu 81. Maddesi gereği eserin tamamının telif hakları yazara aittir. Herhangi bir şekilde "alıntı olduğu ve hangi yazara ait olduğu" belirtilmeden ve yazarın sitemizdeki sayfasına link vermeden kullanmak hırsızlıkla eşdeğer suçtur. İlgili Kanun gereği Eser sahibi şikayetçi olduğu taktirde cezai müeyyidesi 3 yıldan 6 yıla kadar paraya çevrilemez hapis, 150.000/300.000 YTL ağır para cezasıdır. Yine İnternet yasası gereği de her hangi bir sitede yazıların kullanılması halinde site sahipleri sorumlu olup, sistemlerini Cumhuriyet Savcılıklarının incelemelerine açmak durumundadır. Gelişen teknoloji sayesinde yapılan incelemeler; IP tespiti ve yazının gönderildiği bilgisayarın bulunmasına imkan vermektedir. Şikayet halinde, sitemizin avukatları da konu ile ilgileneceklerdir...
Bu yazıya sadece sitemizin üyeleri yorum yapabilir
Tavsiye Et :
Ararat Yıldız yazıyı tebrik etti...
Mete Yıldız yazıyı tebrik etti...
Mozan Aras yazıyı tebrik etti...
Deniz Göktepe yazıyı tebrik etti...
Birgül Erdoğan yazıyı tebrik etti...
• Çiğdem Bekar Abilov yazıyı favori listesine aldı...
Kasım
16
Kasım
13
Kasım
10
Kasım
8
Kasım
6
Charles Louis Alphonse Laveran (18451922) Fransız Tıp Doktoru
• Zeynep Akıllı • Bilimsel Makaleler • 64 kez okundu. • 0 kez yorumlandı.
Ekim
21
Yunus`tan Bilmece Gibi Bir Şiir (1)
• Erturan Elmas • Bilimsel Makaleler • 249 kez okundu. • 9 kez yorumlandı.
Ekim
20
Ekim
15
Ses Bayrağımız Vefat Etti
• Erturan Elmas • Toplumsal Makaleler • 185 kez okundu. • 16 kez yorumlandı.
Eylül
24
Kısa Şiir Özlü Anlatım (3)
• Erturan Elmas • Bilimsel Makaleler • 595 kez okundu. • 4 kez yorumlandı.
Eylül
23
Kısa Şiir Özlü Anlatım (2)
• Erturan Elmas • Bilimsel Makaleler • 447 kez okundu. • 10 kez yorumlandı.
Şubat
2
Şiirde Ahenk Öğeleri (5)
• Erturan Elmas • Bilimsel Makaleler • 4874 kez okundu. • 4 kez yorumlandı.
Aralık
25
Çocuklara Okuma Sevgisi Nasıl Kazandırılır
• Erturan Elmas • Eğitim Makaleleri • 3342 kez okundu. • 4 kez yorumlandı.
Ekim
12
Sözcüklerde Anlam Kaymaları (1)
• Erturan Elmas • Bilimsel Makaleler • 2736 kez okundu. • 8 kez yorumlandı.
Aralık
24
Çocuklara Okuma Sevgisi Niçin Kazandırılır
• Erturan Elmas • Eğitim Makaleleri • 2296 kez okundu. • 8 kez yorumlandı.
Aralık
20 |
![]() |
Site Menüsü
Köşe Yazıları
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||