Ku Klux Klan
8 ağustos 1925 te ku klux klan ilk ulusal kongresini washington da topladı. yeniden kuruluşunun 10.yıldönümünde, örgütün ağırlıkla protestan orta sınıflardan gelen üyelerinin sayısı 5 milyonu bulmuştu.
ku klux klan, abd nin güney eyaletlerinde beyaz çoğunluğun zenci azınlığı baskı altında tutmak için oluşturduğu, şiddet yöntemleri kullanan gizli örgütlerden en önemli olanıdır. beyaz kukuletadan yapılma maskeler kullanarak kimliklerini gizleyen örgüt üyeleri, zencileri döverek, öldürerek, işkence yaparak, evlerini yakarak kendi üstünlüklerini sürdürmeye çalışmışlardır. aslında iki ayrı ku klux klan örgütü ortaya çıkmıştır. birincisi, iç savaş sonucunda üstünlük kazanan kuzey in uygulamalarına karşı bir direniş niteliğindeydi ve 1867-1870 arasında yer aldı. ikinci örgüt, 1920 lerde belirdi, zencilere karşı bir yıldırma kampanyası yürütmekle birlikte, orta sınıfın ahlaksal değerlerinin de aktif savunusunu amaçlıyordu. zencilerin yurttaşlık haklarını kazanma hareketlerinin gelişmesi, klan ın etkinliklerinin yaygınlaşmasına da yol açmıştı.
1790 yılında abd de ilk ulusal sayım yapıldığında, 3.l72.000 olan nüfusun 757.000 i (%24) zenci ve bunlardan da 698.000 i köle idi. güney de ise 1.961.000 kişiden 690.000 i (%35) zenci idi. abraham lincoln başkan seçildiği yıl yapılan sayımın sonucunda 26.923.000 olan nüfus içinde (3.954.000 i köle olmak üzere) 4.442.000 zenci yaşıyordu, oranları yüzde 16 ya inmişti. ancak güney de 11.133.000 olan nüfusun 4.097.000 inin (%36) zenci ve bunlardan 3.839.000 inin de köle olduğu görülüyordu. bu köleler, toprak mülkiyetinin dağılımına koşut olarak, az sayıda kişinin mülkiyeti altındaydı. güneyli ailelerin yüzde yirmi beşi köle sahibiydi. bunlar arasında da az sayıda çiftçinin çok sayıda kölesi olduğu gözleniyordu.
zencilerin ve kölelerin amerika nın toplam nüfusu içindeki oranı, abd nin kuruluşundan iç savaşa kadar geçen dönemde önemli ölçüde gerilemiştir. buna karşılık, zencilerin ve kölelerin güneyli nüfusu içindeki oranı gerilememiş, tam tersine az da olsa artmıştır. öte yandan kuzey de gelişen sanayinin bol, ucuz, serbest işgücüne olan gereksinimi, kölelik kurumu ile çelişiyordu. zencilerin ve kölelerin kuzey ve güney için taşıdıkları bu farklı anlam, iç savaşa, iç savaş sonrası ortamın doğmasına ve ku klux klan ın örgütlenmesine yol açtı.
beyazların zencilere karşı tutumunda ve ku klux klan ın örgütlenmesinde hemen göze çarpmamakla birlikte, önemli rol oynayan bir başka öğe, toplumsal statüdür.
kendisi bir soylu olan ünlü fransız toplumbilimcisi alexis de tocqueville, abd üstüne 1835 te yazdığı ünlü kitabında, güney deki tüm beyaz ırkı, kendisi bir plütokrasi (paralılar iktidarı) tarafından yönetilen bir aristokrasi olarak tanımlamıştı.
ku klux klan, zencileri yıldırmak için örgütlenen beyazların oluşturduğu tek örgüt değildi. soluk yüzler, beyaz kamelyanın şövalyeleri, silah kulüpleri adını taşıyan örgütler, şiddete başvurarak aynı amaçla eylemler düzenlemekteydi. ku klux klan ın yaygın bir üne kavuşmasının nedeni, garip giysilerinden ve gizli örgüt havaları ile yaydıkları efsanevi dehşetten kaynaklanmıştır. ayrıca, ku klux klan ın daha fazla üyesinin bulunduğu sanılıyordu. ku klux klan ın en güçlü olduğu ilk dönemde 550.000 üyesi olduğu ileri sürülmüştü.
klan ın kuruluşu:
iç savaşı izleyen yıllarda, güneyli beyazlar büyük ekonomik sıkıntıya düştüler, görünüşte azat edilmiş olmakla birlikte, güneyli zenciler, kuzey in belirlediği siyasal önderlerin yönetimindeydi. kuzeyli siyasetçilerin kışkırtması ile zenciler birlik ligi gibi gizli örgütler geliştirmeye de başlamışlardı. bu durumda açıkça mücadeleye kalkışmanın olanaksızlığını gören beyazlar gizli terör örgütleri oluşturacaklardı. 1866 mayısında eski güneyli askerlerin tenessee de bir araya gelerek kurdukları "kuklos" (eski yunanca da "çember") adlı gizli örgüt üyeleri hayaletlere benzer giysilerle geceleri dolaşmaya başlayınca kısa zamanda dikkati çektiler ve sayıları artmaya başladı. "kuklos" dilde yuvarlanarak "ku klux klan" a dönüştü. güney eyaletlerinde hızla yayıldı ve örgütlendi.
1867 de çeşitli eyaletlerden gelen delegeler tenessee de klan ın kurultayını oluşturdular. klan ın amaçları, örgütlenişi, giysileri tartışıldı ve karara bağlandı. bu arada, zencilere ve zenci yanlısı olanlara karşı yaygın bir terör ve sindirme kampanyası yürütülüyordu. zenciler, iç savaştan sonra edindikleri siyasal kazanımların önemli bir bölümünü yitirdiler. ya siyasal girişimlerden çekildiler, ya da evlerini bırakarak başka yerlere göç etmek zorunda kaldılar.
klan ın uyguladığı baskı ve terör, kamuoyunda gittikçe artan bir huzursuzluğa ve tepkiye yol açtı. 1871 de kongre konuyu ele aldı ve klan etkinlikleri konusunda olumsuz bir rapor verdi. 20 nisan 1871 de ku klux klan yasası çıkarıldı, binlerce klan üyesi tutuklandı ve 1250 tanesi suçlu bulunarak mahkum edildi. ilk ku klux klan örgütünün bu tarihten biraz önce kendi kendini dağıttığı düşünülor. bunu izleyen yıllarda, beyazlar güney deki üstünlüklerini sürdürmek için yalnız gizli örgütlenmeyle yetinmeyecekti. louisiana beyaz ligi gibi örgütlerle bunu açıkça ve yasalar çerçevesinde de gerçekleştirdiler.
1915 yılında albay william simmons ve arkadaşlarının kurduğu ikinci ku klux klan örgütü sadece zencilere karşı yöneltilen bir eylem değildi. I.dünya savaşının bilediği milliyetçi duyguların etkisiyle, aynı zamanda tüm yabancılara, yahudilere, dinsizlere, komünistlerle, eşcinsellere ve hatta katoliklere yöneltilmiş aşırı tutucu bir eylemdi. 1920 ye kadar, georgia ile sınırlı az sayıda üyesi bulunan bir örgüt olmaktan öteye geçmedi. 1920 de iki reklamcının çabaları sonucunda üye sayısı hızla arttı, 1925 e ulaşıldığı sırada üye sayısının 4 milyon ile 6 milyon arasında olduğu tahmin ediliyordu. üyelerinin büyük bir bölümünü, ekonomik bunalımın daha derin bir sefalete ittiği alt sosyo-ekonomik düzeyden gelen protestan beyazlar oluşturuyordu. ikinci klan örgütü, birincisinden farklı olarak, ülkenin bazı kuzey eyaletlerinde de ortaya çıkmıştı.
ilk yıllarda şiddet eylemlerine önem veren klan yaygın bir korku ve çekingenliğin doğmasına yol açtı. üye sayısındaki büyük artışın etkisi ile bir süre sonra siyasal alanda da etkili olmaya başladı ve şiddet olaylarına daha az yöneldi. aralarında kuzey eyaletlerinin de bulunduğu indiana, oregon, arkansas, connecticut, oklahoma, alabama, georgia gibi bölgelerde önemli siyasal etkinlikleri oldu vali ve belediye başkanı seçimlerinde, yasaların geçirilmesinde etkili bir baskı grubu olarak rol oynadı.
1924 sonrasında ekonominin gelişmesi ve refahın artması sonucunda klan ın dayandığı alt sosyo-ekonomik katmanlar eski militanlığını yitirmeye başladı. ekonomik zorlukların körüklediği kaba bölgecilik ve ırkçılık anlayışının yerini daha rahat ve uygar ilişkiler aldı. bu ortamda klan ın üye sayısı hızla azaldı, etkinlikleri eski gücünü ve yaygınlığını yitirdi.
1954 yılında yüksek mahkeme nin verdiği bir karar sonucunda devlet okullarında ırk ayrımının kaldırılması öngörülünce, bunun iki sonucu oldu: bir taraftan zenciler gittikçe artan bir dozda ve etkinlikte yurttaşlık haklarını elde etmenin uğraşına koyuldular; başka bir yandan da, bu gelişmelere karşı beyaz ırkçılar yeniden örgütlenmeye giriştiler. güney eyaletlerinde klan yeniden canlanmaya başladı, örgütü güçlendi, üye sayısı 1965 te tahminen 40.000 e ulaştı. fakat, kamuoyunun bu konuya gösterdiği duyarlık ve federal hükümetin zenci hakları doğrultusundaki kararlı tutumu sonucunda, klan hiçbir zaman eski gücüne ve etkinliğine ulaşamadı. özellikle vietnam savaşı sırasında ve daha sonra gelişen insancı ve uluslararası akımlar, klan ın içinde yeşerebileceği dar yerelciliğin tam karşıtı bir ortamı güçlendirdi. klan, bugün için gerçek ve korkutucu bir tehlike olmaktan çok, insan önyargısının, bencilliğinin ve dar görüşlülüğünün geçmiş yıllarda neler yapabildiğinin acı bir kanıtı olarak, teknolojik-ekonomik açılardan günümüzün en gelişmiş toplumlarından birinin anıları arasında yer almaktadır.
Bu yazıya sadece sitemizin üyeleri yorum yapabilir
Tavsiye Et :
Özel Arama
