 Özel Arama |
|
| Özel Arama |
|
Kurtuluş Savaşı Öncesi Esnası ve Sonrası Duruma Kısa Bir Bakış 14Kurtuluş Savaşı Öncesi Esnası ve Sonrası Duruma Kısa Bir Bakış 14Bu; kazasker, kadı, şeyhülislam ve müftü korosuna, yani ilmiye sınıfına; bir de yeniçeriler katılıp, tüm olumsuzlukların halk ve toplum yaşamında olağan kılınmasına neden oldular.Ekonomik yapının kendi kural ve yasallığı yerini, dinsel vaazların etkisine bırakmıştı. Artık gayri müslim dışındaki halk, ticaret gibi hizmetleri, tartıyı, mizanı düzgün adil tartar olup, olmadığını, ekonomik gerekçe yerine koyacaktı. Bu endişe ve korkusundan, ticaret ve ticari kurumlar geliştirilemez yapılamaz olmuştu. Tüm bunlar gayri müslimlerin insiyatifine devredilmişti. Esasen bunun dinsel mantığı, ekonomiyi; bir yasallık göremeyip, sadece kişisel keyfiyet ve boşu boşuna günaha ilişkin alınan bir sorumluluk, gibi gösterilmesidir. Ufacıcık basit kaale alınmaz gibi, bir masumane gibi, kendi alanında olmayan bir söylem, bir ekonomik çöküşün, süreç içinde kaçınılmaz sonu olmuştu. Kazan kaldırmalar günlük “”adeti vaka”” idi. Bu ve benzeri diğer olgu ve olaylar, yapı içindeki olumsuz direnişler, yine yapı içinde buna karşı olacak, olumlu direnişleri biçimledi. Buna karşı ilk yapı lale devrinde matbaanın getirilişidir. Tiyatro kültür etkinliğinin sunulması gibi yenileşmeler, gerici kazan kaldırmacı ilmiye sınıfı tarafından; “”gavur icadı”” kışkırtmalı Patrona Halil isyanı ile bir duraklatış, bir karşı oluşun karşı konulamazlık etkisidir! Yine bu isyan yılana sarılınarak, ilmiye sınıf denetimi ve yeniçeri kuvveti kullanımı ile bastırılmıştı! Köprülüler hareketleri tüm bu olumsuzluklara karşı otoritenin bir direnişi idi. Zaman zaman iyi yapılanışlara rağmen, çöküş kaçınılmazlaşıyordu. Bunun başında yönetim sisteminin yeniden yapılaşamaması. Halktaki yaşantı değişmelerine uygun kurum ve kurallaşmaların olmaması. Bunların çağdaş eğitim kurumları ile aktarılan ve uygulama alanı yaptırılan bir desteklenmesi yoktu. Madrabaz, hilebaz, hokkabaz ve parendebazların iltfatla yönetici atanması gibi diğer bir çok nedenler bozulmaları adeta hışımla ve önlenemez biçimde ivmelendiriyordu. Bunun akıl erdirilemeyen şaşmalarını, ilmiye sınıfı cin çağırma seansları ile Aliyeyi Osmanlıyı yönetir oluyorlardı! Yine “”yenidüzen”” adı ile, eski yeni yapıyı, yanyana konuşlayan Nizamı Cedit yapılaşması bir üçüncü Selim harekatı olup, Kabakçı Mustafa Paşa denen yobaz ve ayak takımı hırpani serserilerden oluşan grupla, yeni çeri ittifakı ayaklandı, perde gerisi ilmiye sınıfı idi. Yine, yerli malı kullanma da, 3. Selim`in yerli, ekonomik hayatın canlanması için, aldığı önlem, merkantalist bir tutumdu. Bu arada askeri alanda, çağdaş eğitim ve kurumlar yapılaşıyordu. Bunlar ileride Kurtuluş savaşının çekirdek kadrosunu teşkil edeceklerdi (oluşturacaklardı). Bu oluş ve bu süreçle Otoriter, müesses, kurucu irade yapılaşmasının; askeri seyfiye, cenahından çıkar oluşunun temel nedenidir. Yapının temel kuruluş felsefesinde askeri görüşün belirleyici olmasının da nesnel nedeni, tarihi süreçsel nedeni, budur. Asker halkın bağrında çıkan, yine halkın olanakları ile, hiç değilse az çok çağdaş olanaklarla, donatılıp yapılaştırılıp geliştirilmişti. Askeri yapının, ilk çağdaş yenileşmenin kurumlaşır olması, akli, ilmi olması, Osmanlı`nın ıslahat hareketlerini askeri kurumlardan başlatmış olmasından ötürüdür. Tarih bu öncü rolü bizde, seyfiye sınıfına vermişti. Bundan kaçınmak, bunu önlemek, buna şaşmak, bunu bilmezden gelmek, artık olanaksızdı. Süreç devreye girmişti. Yol işlevi, işlevde yolu belirleyecekti. Askeri vesayet diye dillenen söylemde, liberaller bunu dikkate almalı. Doğru ölçü olmayınca yanlış vargılara gidersiniz. Başka ülkelerin devlet kurma felsefesi ile bizimki karışmamalıdır. Her özel koşul genel koşul içinde mütala edilmelidir. Bu, bir tarihi belirleniştir. Suç gibi tu kaka ediş yanılmasıdır. Siz halkı yılların uyuşmuşluğuna bırakın, sonrada, burada halk hareketi, halk iradesi yok deyin! Halka saygın yok mu! alaycılığı ile üste çıkın. Travma yarattınız diye kendinizi üste çıkarıp inandırın! Halkı Arap dili, kültürü ve geleneği ile yoğurup, isimleri dahi Araplaştırır iken tarvma olmuyordu, ne hikmetse! Halka dini bile, yabancı lisanla yabancı kılınmıştı. Bunun böyle olması, yine ilmiye (din admları sınıfı) ve kalemiye (idari-yönrtici) yapının içsel bağnazlığıdır. Her tür yenileşmeye karşı durup, engelleyip, her tür sivil gelişme insiyatifini yarattırmazlarken; askeri yapıya ve gelişmelerine ses etmiyordular, her nedense bunlara cevaz verir tutumlara da giriyorlardı. Bu dahi, Türk devrimlerinin öncü rolünü seyfiye (ordu) sınıfı üzerine yıkan zorunlu tarihi bir misyondur. Tarihi belirleniş, tarihi belirlenimin neden oluşudur. İlmiyenin (din erkinin) adından başka ilmiliği yoktu. Burada yanlış olan, askeri kurumların çağdaş yapılaşması değildir. Diğer toplum kuruluş ve kurumlarının da bu yeni olma durumuna, ıslahata dahil edilmemesi; bir eksiklik ve yanlışlıktır. Burada İkinci Mahmut, namı diğer “”Gavur padişah!”” ın beceri ve başarısı biraz anılarak söylenmeli. Süreçteki oynanan oyunu sezen ikinci Mahmut bir kurnazlıkla ilmiye sınıfını yanına çekerek, ilmiye yeniçeri ittifakını bozar ve yeni çerilileri ortadan kaldırır. Batılılaşma hareketi olanca ivmeye bu olay sonrasında başlar. Yerine “”sekbanı Cedit”” diye tekrar yeni, çağdaş donanımlı, konjonktörü bilip, konjonktürle mücehhez, emsalleri ile eşdeğer bir denk güçle askeri yapı kurulmuştu.. İlk tevhidi tedrisat kanununu (eğitimdeki ikili yapıyı ortadan kaldırdı) kabul etti. ilk nufus sayımı yaptırdı. Herkese tam din ve mezhep özgürlüğü (seçmesi) tanıdı. bugunkü bakanlıkları ve görev ayrımını oluşturdu. Bölük, tabur, alay diye ordu düzenleyip Asakir-i mansure-i Muhammediyi kurdu. Çağdaş eğitim sistemleri bu padişahla açıldı. İkinci Mahmut, üçüncü Selim`in başlattığı kılık kıyafer devrimini sürdürdü. İlk kez fes ve setre - pantolon giymeyi, hemde yerli malı kumaştan mamül giysiyi, memur sınıfına zorunlu kıldı. Halk bu tutuma “” Mazallah dinden çıkarız “” diye karşı geldiğinden, kabule zorlanmadı. Ama yobaz, bağnaz yapılı, gerici ilmiye sınıfı, memurlara da el attı, fetvayı yetiştirdi. Dedi ki; “”Bu giysileri giyerseniz dinden çıkarsınız! giymezseniz Padişah Mahmut emre itaatsizlikten başınızı vurdurur””. Bu ikilem ve bu karşı duruş o günlerin çelişkileri idi. Dini yaşam artık; somut olmayan, inançsal gücün, toplumsal yapılaşma ve üretimine engel olmasıdır. Yüzyıllar sürecek bir cendere oluşun, her değişme ve gelişmeyi “”Gavur icadı”” olup olmama ekseninde değerleyecek, bir angajmanın gerileşme ve çöküşte en büyük etken ve amili olmuştur. Bu cehaletin değer yapılması idi. Cehalette kendine biçilen bu misyon saygıyı, olabildiği cehaleti ile güya uyandırdığı saygınlığı bir iyi değerlendiriyordu! Bir zamanlar fesi giymeyen “”gavur icadı”” diyen ahali, yüz sene içinde fesi, inançlaştırıp benimsemişti. Bu kez aynı kafa; Gazi fesi kaldırıp, şapka önerirken de şapkaya “”gavur icadı din sapkınlığı “” diyecekti. Fese sıkı sıkı sarılınacak, bir tevehhür içinde olunacaktı! Tarih bilinci böyle bir “”Gavur icadı”” makasına sıkıştırılmış, sözüm ona liberallerin; “”halka güvenmiyor musun! ”” demesi, bilmezden gelişle bu bilir oluşluğu kullanıp aşağılanmasıdır. Tersten kabulle, sanki bu hali baş tacı edermiş gibi kullanışın, dalga geçmesini vurgularlar. Oysa kişi irfanını bilmek kadar hür olamazdı. Bu sıfartları, kimse haksız itham bulmasın. Çok bilerek söylendi. Bu sınıfın, öyle korkunç, izan dışı, yaptırım ve söylemleri varki, aklınız donar. Bir teki şöyle, Deli Petro ve İsveç krallarının çağdaş atılımla kazandığı başarıları, aklı ile kavrayamayan ilmiye sınıfı padişahı bu ülkelerin çok iyi cinlerinin, olduğuna inandırır. Bu bilgi! padişahın, bu İsveç kralından; bir zamanlar yardımını lütfettiği ülkeden; “”üç cin”” istemesine neden olur! Bu küçülme israf düşünceye kral cevaben; “”sana üç cin gönderemem ama üç öğüt (tavsiye) gönderirim””: ””1- Maliyeni düzelt. 2-Ordunu düzelt. 3-Çağdaş kurum ve kuruluşlarla yapılaş bilimi ve aklı, esas al”” der. Sürecek
Telif Hakkı Uyarısı Kurtuluş Savaşı Öncesi Esnası ve Sonrası Duruma Kısa Bir Bakış 14 isimli yazı, Bayram Kaya tarafından 15.09.2008 tarihinde sitemize eklenmiştir. Aksi ispat edilmediği sürece, 5846 Sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu 81. Maddesi gereği eserin tamamının telif hakları yazara aittir. Herhangi bir şekilde "alıntı olduğu ve hangi yazara ait olduğu" belirtilmeden ve yazarın sitemizdeki sayfasına link vermeden kullanmak hırsızlıkla eşdeğer suçtur. İlgili Kanun gereği Eser sahibi şikayetçi olduğu taktirde cezai müeyyidesi 3 yıldan 6 yıla kadar paraya çevrilemez hapis, 150.000/300.000 YTL ağır para cezasıdır. Yine İnternet yasası gereği de her hangi bir sitede yazıların kullanılması halinde site sahipleri sorumlu olup, sistemlerini Cumhuriyet Savcılıklarının incelemelerine açmak durumundadır. Gelişen teknoloji sayesinde yapılan incelemeler; IP tespiti ve yazının gönderildiği bilgisayarın bulunmasına imkan vermektedir. Şikayet halinde, sitemizin avukatları da konu ile ilgileneceklerdir...
Bu yazıya sadece sitemizin üyeleri yorum yapabilir
Tavsiye Et :
Kasım
18
Kasım
18
Kasım
18
Kasım
18
Kasım
17
Kasım
17
Kasım
17
Kasım
15
Kasım
12
İnanç ve Toplumsal İstem 23
• Bayram Kaya • Deneme / Karalamalar • 27 kez okundu. • 0 kez yorumlandı.
Kasım
10
Eylül
29
Kurtuluş Savaşı Öncesi Esnası ve Sonrası Duruma Kısa Bir Bakış 15
• Bayram Kaya • Kişisel Denemeler • 595 kez okundu. • 0 kez yorumlandı.
Haziran
25
Harname Eşek Mektubu 2 (akısım)
• Bayram Kaya • Didaktik Şiirler • 477 kez okundu. • 3 kez yorumlandı.
Temmuz
4
Kurtuluş Savaşı Öncesi Esnası ve Sonrası Duruma Kısa Bir Bakış 3
• Bayram Kaya • Hayata Dair Denemeler • 409 kez okundu. • 0 kez yorumlandı.
Haziran
26
Eylül
5
Kurtuluş Savaşı Öncesi Esnası ve Sonrası Duruma Kısa Bir Bakış 13
• Bayram Kaya • Kişisel Denemeler • 320 kez okundu. • 0 kez yorumlandı. |
 |
 Site Menüsü
 Köşe Yazıları
 Sponsor Reklamlar
|
||||||||||||||||||||||||||||||||
.jpg)
.jpg){kind=small}
.JPG){kind=small}
