Locarno Antlaşması
almanya nın batı sınırı, versailles dan sonra 1925 te locarno antlaşmasıyla da iyice pekiştirilerek garanti altına alınırken, doğu sınırı, olası bir saldırğanlığa adeta hedef gösterilmiş oluyordu.
I.dünya savaşından sonra alman diplomasisi, bir yandan ingiltere ve fransa arasındaki çıkar çatışmalarını değerlendirirken, diğer yandan da sovyetler birliğini batılılara karşı bir koz olarak kullanmaya çalışıyordu. gerçekten de bu taktiği gayet iyi uygulayan, alman diplomasisinin mimarı stresemann, almanya nın giderek sovyetlere daha fazla yaklaşacağından korkan ingiltere yi kendi ülkesinin amaçlarına daha uygun bir politika izlemeye ikna edebilmişti. stresemann sovyet kozundan yararlanmayı locarno görüşmeleri sırasında da sürdürdü. bir yandan ingiltere nin önerdiği garanti paktına almanya nın katılmasının sovyetler ile olan iyi ilişkilerini etkilemeyeceğini belirtirken, diğer yandan da batılı bir devlete karşı girişilecek olan bir sovyet hareketinin saldırı niteliği taşıdığı milletler cemiyeti tarafından saptandığında, almanya nın saldırgana karşı girişilecek bir askeri eyleme katılmayı arzulayacağını, ancak bu türden bir askeri eyleme katılacak askeri güçten yoksun olduğunu belirtiyordu. böylece aynı zamanda ülkesinin olası silahlanma çabalarına ilişkin ilk zemin yoklamasını da yapmış olmaktaydı.
fransa, almanya ya karşı ingiltere nin doğrudan destiğini sağlayamayınca, bunu milletler cemiyeti çerçevesinde oluşturulacak olan bazı ortak güvenlik önlemleriyle elde etmeye yöneldi. 1923-24 yıllarında, özellikle fransa nın insiyatifi ile gelişen temaslar sonucunda oluşturulan cenevre protokolü ise ingiltere tarafından onaylanmadı. fransa bunun üzerine, almanya nın 1922 yılında kendisine yapmış olduğu bir öneriyi ele aldı. buna göre, fransa, almanya, ingiltere ve belçika karşılıklı olarak birbirlerine karşı savaşa başvurmama sözü veriyorlardı. bu türden bir durum, sadece almanya nın fransa nın aleyhine genişlemesine değil, bunun aksi bir duruma karşı olan ingiliz tezine de uygundu. böylece locarno yolu açılmış oluyordu.
birbirleriyle ilgili farklı belgelerden oluşan locarno antlaşmaları 6 ekim 1925 tarihinde isviçre nin locarno kentinde imzalandı. antlaşmaların en temel bölümünü oluşturan ren paktı ya da karşılıklı garanti antlaşması çerçevesinde fransa, almanya, belçika, ingiltere ve italya, almanya nın fransa ve belçika ile olan sınırlarını garanti altına alıyorlardı. ren bölgesinin askerden arındırılması da bu garanti kapsamına alınmıştı. almanya ile fransa, belçika, polonya ve çekoslovakya arasında hakemlik antlaşmaları imzalandı. diğer taraftan, almanya ren paktı ile sadece batı sınırları için garanti verdiğinden fransa, polonya ve çekoslovakya ile, olası bir almanya saldırısına karşı ayrı ayrı da garanti antlaşmaları imzaladı.
antlaşmalar ingiliz diplomasisi açısından bir zaferdi. londra, fransa ve almanya arasında istediği dengeyi sağlamış ve almanya yı biraz olsun sovyetlerden uzallaştırmıştı. diğer taraftan, versailles düzeni hala temelde geçerli olmakla birlikte bu yapılan antlaşmalarla almanya, avrupa diplomasi sahnesinde eski önemli yerine yeniden kavuşmaktaydı. buna karşılık locarno antlaşmaları fransız diplomasisi için bir yenilgi değilse de, bir başarı da değildi. fransa ile birlikte, antlaşmaların imzalanışından pek hoşnut olmayan bir başka ülke de sovyetler birliği idi. kendisinin içerisinde yer almadığı bu türden bir gruplaşmanın ülkesine yönelik bir yanı olduğunu düşünüyordu moskova. bunun üzerine sovyetler, tutumunu belirlemesi için almanya yı sıkıştırmaya başladı. batılılara karşı sovyet kozunu kaybetmek istemeyen alman diplomasisi ertesi yıl sovyetler birliği ile "iyi ilişkiler"i tazeleme amacıyla bir dostluk ve tarafsızlık antlaşması imzaladı.
I.dünya savaşının getirdiği yıkımı tadan avrupalı için bir umut kaynağı oldu locarno antlaşmaları. bir "locarno dili"nden, bir "locarno ruhu"ndan söz edenlere rastlandı. oysa savaş bulutlarını dağıtmaya yetmedi bu antlaşmalar. 1936 da hitler in ren bölgesine asker sokması ile de "locarno ruhu" öldü.
Bu yazıya sadece sitemizin üyeleri yorum yapabilir
Tavsiye Et :
Özel Arama
