Prof Dr Emine Yeniterzi İle Hz Mevlana Üzerine_3

22 / 1 / 2008  Salı tarihinde Bekir Cevizci tarafından eklendi, 266 kez okundu...

“(Sayın hocamla Kasım 2006`da yaptığım röportaj)- Hz. Mevlânâ eğitimini almaya ne zaman başladı ve kimlerden eğitim aldı? Mevlânâ’nın ilk hocası babasıdır. Babasının ölümünden sonra Seyyid Burhâneddin Tırmizî Mevlânâ’nın eğitimi ile ilgilenmiş bir ara birlikte Halep’e gitmişler, orada Kemâleddin bin Adîm’den ders almıştır. Ayrıca Mevlânâ’nın Muh...”

Okuyucu Puanı ;

• 1
• 2
• 3
• 4
• 5

Prof Dr Emine Yeniterzi İle Hz Mevlana Üzerine_3

(Sayın hocamla Kasım 2006`da yaptığım röportaj)

- Hz. Mevlânâ eğitimini almaya ne zaman başladı ve kimlerden eğitim aldı?
Mevlânâ’nın ilk hocası babasıdır. Babasının ölümünden sonra Seyyid Burhâneddin Tırmizî Mevlânâ’nın eğitimi ile ilgilenmiş bir ara birlikte Halep’e gitmişler, orada Kemâleddin bin Adîm’den ders almıştır. Ayrıca Mevlânâ’nın Muhyiddin İbnü’l-Arabî, Sadreddin-i Konevî, Evhadüddin-i Kirmanî gibi çağdaşı âlimlerle sohbetleri olmuştur.

- Hz. Mevlânâ’nın hayatına genel olarak baktığımız zaman aslında hayatının iki dönemden oluştuğunu görmekteyiz: Şems’ten önce, Şems’ten sonra. Şems ile aralarında nasıl bir bağ vardı ve ondan niçin bu kadar fazla etkilendi?
Mevlânâ’nın; “Ömrümün hâsılı şu üç sözden fazla değildir: Hamdım, piştim, yandım” sözü meşhurdur. Pişme ve yanma dönemi Şems’le birlikte gerçekleşmiştir diyebiliriz. Mevlânâ büyük bir âlimken Şems-i Tebrizî ile karşılaşmış, tasavvuf anlayışı, gönlündeki Allah sevgisi Şems’le sohbetleri neticesinde olgunlaşmıştır. İnsanın kendi seviyesinde bir dostu, arkadaşı olması, düşüncelerini paylaşması ihtiyaçtır. Diğer yandan Şems, Mevlânâ’nın çevresindeki medrese âlimlerinden farklı bir meşrepte, İlâhî aşkın cezbesine kendisini kaptırmış, coşkulu bir derviştir. Mevlânâ’daki bilime dayanan görüş yerine, aşka, sevgiye ağırlık veren anlayış Şems-i Tebrizî ile ortaya çıkmıştır.

- Bugün Mevlânâ Müzesi olarak kullanılan külliye ne zaman inşa edilmiştir ve içerisindeki odalar tanzim edilirken neler göz önünde bulundurulmuştur?
Bugün Mevlânâ Müzesi olarak kullanılan külliye Mevlânâ’nın bu fânî dünyayı terk etmesinden hemen sonra yapılmaya başlamış, 1274’te tamamlanmıştır. Bu türbeye, yeşil kubbe anlamında Kubbe-i Hadrâ denir. Kapısının üzerinde Molla Câmî’nin; “Bu makam âşıkların Kâbe’si oldu.
Buraya noksan gelen tamamlandı.”
anlamını taşıyan Farsça beyti yazılıdır. Daha sonraları Mevlevîliğin bir sistem hâline getirilmesiyle ihtiyaca cevap vermesi için 1854’e kadar Türbeye ilaveler yapılmıştır. Bu ilaveler; semâhâne, mescid, derviş hücreleri (odaları) ve matbah (mutfak)tır.

- Mevlânâ’yı Mevlânâ yapan neydi yani onun dinimize ve insanlığa bakışı neydi ki insanlık ondan bu kadar etkilendi?
Mevlânâ meşhur rubâîsinde iki temel kaynağını belirtir: Kuran-ı Kerim ve hadisler.
“Canım bedenimde oldukça Kuran’ın kuluyum,
Seçilmiş Muhammed’in yolunun toprağıyım.
Birisi, sözlerimden bundan başka bir söz naklederse;
Ondan da şikayetçiyim ben, bu sözden de şikayetçiyim.”
İşte Mevlânâ; bu iki kaynaktan beslenerek, insanları sevgiye, iyiliğe, güzel ahlâk sahibi olmaya davet etmiş; eserlerinde nasihatler ve hikâyelerle, özellikle pratik ahlâka dair herkesin rahatlıkla anlayacağı ve zihinlerde yer edecek örnekler vermiştir. Bu yüzden gerçek bir rehberdir. Toplumda huzur ve barışın, birlik ve dirliğin güçlenmesi yolunda yaşadığı dönemde Müslüman, Hıristiyan veya Musevî bütün insanlar için güzel örnekler sergilemiş, gönüllere Allah ve insan sevgisini yerleştirmiştir. Diğer yandan eserlerindeki mesajlarıyla, dünyadaki tüm insanları ortak bir noktada buluşmaya davet eden evrensel nitelikte bir sevgi ve hoşgörü mimarıdır. Bu buluşma noktası sevgidir. “Eğer şeytan âşık olsaydı, şüphesiz şeytanlığı gider, melek olurdu” sözleriyle sevginin pozitif gücünü dile getiren Mevlânâ her sözü ve davranışıyla insanları asırlardır sevgi yoluna çağırmaktadır.