Racon Roger (12201292) İngiliz Bilgin
henrye III ün hizmetinde çalışan babasının varlıklı oluşu bacon un iyi bir temel eğitim almasını sağlıyor, öğrendikleri ile yeteneklerini de birleştirebildiği için, daha 12 yaşında oxford üniversitesi ne giriyordu. varlıklılığının verdiği rahatlıkla kendine güveni artıyor, çok genç yaşta üniversiteyi bitirdiği sıralarda bile adı biliniyor, daha sonraları gittiği paris de 21 yaşında doktorasını tamamlıyordu. öğretim görevlisi olarak araştırma ve düşünme zamanı bulamadığı için, altı yıl sürdürdüğü öğretmenlikten ayrılıyor ve 27 yaşında ingiltere ye dönüyordu.
bacon, bilginin üç kaynağı olduğunu ileri sürüyordu: bilgilerine inanılan insanlar (otoriteler), akıl yürütme ve deneyler. bilenlerden alınan bilgilerin doğruluklarının gösterilmemesi halinde işe yaramayacaklarını söylüyor, bunların ancak kaynak peşinde koşanları inandıracağını ileri sürüyordu.
deneysel bilgiler ölçmelere ve hesaplara dayanıyordu; fakat bir gezegenin yılın her günü yerini, gözlem ve hesaplara dayanarak saptamak, insan bilgisini artırmıyor, yeni bir şey öğretmiyor. çok sayıdaki bu ölçmelerin genellemeler yapılıp yasalara ulaşmaya bağlıydı. bilimin amacı, gerçekleri saptamak, bunların yasalara bağlamak ve kaçınılmaz sonuçlar denilen yeni bilgiler elde etmekti.
bacon, deneyciliğin ateşli savunucusu olmakla birlikte, deneyle elde edilenlerin akıl yürütmelerle sonuçlara bağlanmasını istiyordu. zamanına göre ileri sayılan bu düşünceleri dolayısıyla, tutucu çevrelerle sık sık anlaşmazlığa düşüyor ve bunlardan en sonuncusunda 15 yıl gibi uzun bir süre tutuklu kalmaktan kurtulamıyor, tüm kitap ve yazıları yasaklanıyordu.
bacon ın düşüncelerine karşı çıkmayan dinsel çevrelerin, özellikle papa clement VI nın desteği, hemen her alanda çalışmasını ve kimi sonuçlara ulaşmasını sağlıyordu. bu durum onu ansiklopediciliğe özendiriyor; fakat her şeyi içerecek böyle bir yapıtın bir kişinin gücünü aşacağını görerek vazgeçiyordu.
verileri akıl yürütmelerle birleştirecek dünya nın yuvarlaklığını, dolayısıyla çevresinin dolaşılabileceğini ileri sürüyordu. inanılmaz bu iddiayı okuyan christopher columbus, isabella ve ferdinand ın yardımlarını isterken "harika doktorun (bacan)" bu fikrini kullanarak, beklediği parasal desteği sağlıyor; fakat bacon ın ulaştığı sonucun doğruluğunu ancak üç yüz yıl sonra magellan gösteriyordu.
bacon, dünya dan en uzak yıldızın uzaklığını da hesaplıyor ve yaklaşık 200 milyon kilometre buluyordu. bu, zamanına göre çok cesurca bir tahmin olmakla birlikte, çok dar bir evreni sınırlıyordu. yaptığı hesaplarla julian takviminin yılı uzattığını öne sürüyor, ılımların (ekinoks) her yüz yılda bir gün erken oluştuğunu buluyordu. fakat bu gerekli düzelme de üç yüz yıl bekliyordu.
öğretmeni grossateste nin etkisiyle optik konusuna da yönelen bacon, büyüteci buluyor ve görme bozukluklarının bu merceklerle düzeltilebileceğini söylüyordu. kimi yazılarındaki anlatımla, dürbünü, buharlı gemiyi, otomobil hatta uçakları tanımlıyor; fakat da vinci zamanında bile çok ileri olan bu düşüncelere, sihirbazlık denilerek üzerinde durulmuyordu.
1247 yılında yazdığı bir mektupta baruttan söz etmesi nedeniyle, bacon ın böyle bir icadı olduğuna da inanılıyordu. bacon, ulaştığı sonuçları deneylere ve matemaiğe borçlu olduğunu söylüyor, hatta eğitim düzeninin buna göre baştan ele alınmasını savunuyordu. ne yazık ki olumlu yöndeki etkileri kitap ve yazılarının yasaklanmasıyla gerçekleşmiyor hatta opus majus (baş yapıt) ancak 1733 yılında yayınlanıyordu. deney ve akıl yürütmelerin bilimsel çalışmaların temeli olması için daha 350 yıl geçmesi gerekiyordu.
Bu yazıya sadece sitemizin üyeleri yorum yapabilir
Tavsiye Et :
Özel Arama
