Rainer Marie Rilkeyi Bilmek

12 / 5 / 2007  Cumartesi tarihinde Ahmet Sıvacı tarafından eklendi, 211 kez okundu...

“Bazı büyük sanatçılar, masallardaki anka kuşlarına benziyorlar.Bütün hayatlarını, geleceklerini, geçmişlerini varoluşun sırlarını çözmeye adıyorlar.. Adeta Dünyadan vazgeçerek..Adeta Dünya zevklerinden el etek çekerek.. Gün oluyor varlıklarının sönmek bilmeyen ateşinde, bir derviş gibi yanıp kül oluyorlar.. “ Aşksız canı ölü bilmek gerek “ di...”

Okuyucu Puanı ;

• 1
• 2
• 3
• 4
• 5

Rainer Marie Rilkeyi Bilmek

Bazı büyük sanatçılar, masallardaki anka kuşlarına benziyorlar.Bütün hayatlarını, geleceklerini, geçmişlerini varoluşun sırlarını çözmeye adıyorlar..
Adeta Dünyadan vazgeçerek..Adeta Dünya zevklerinden el etek çekerek..
Gün oluyor varlıklarının sönmek bilmeyen ateşinde, bir derviş gibi yanıp kül oluyorlar.. “ Aşksız canı ölü bilmek gerek “ diyen Sultan Veled’i , Nietzsche doğruluyor;
“ Kendi yalımında yakmaya hazırlamalısın kendini.Önce kül olmadan nasıl yeni olabilirsin ki…”
Nietzsche’nin yüz yıl düşünse bile bu tür bir mistik ifadeleri kullanabilmesi olası değil.Literatüre nasıl girdi bilinmez..Paulo chelho’nun İslam menkıbesinden çaldığı “ Simyacı “ gibi bir şey bu..
Mevlana’nın, Hacı Bektaş Veli’nin , Yunus’un kimleri etkilediğinin bilincinde olmamak..
Duymadan, hissetmeden, yaşamadan söylenen gönül sözleri iğreti kalıyor..
Sufilik, şimdiki evangelizmin ruhuna aykırı..Mayasında yok.
Rainer Marie Rilke , 1875-1926 yılları arasında yaşamış bir alman şairi.Aynı zamanda hikayeci..Prag doğumlu..Şiirlerini genellikle ayakta yazdığı söylenir..
“ Ben ölürsem ey Tanrı sen ne yaparsın ? “
Rilke’yi belki farkında olmadan bilinmedik bir mana alemine yaklaştıran bu ifadesini Hallac’ın “ Enel Hak” ile özdeşleştirmek kuşkusuz abartma olur.Ancak İspanyada bulunduğu sıralarda yoğun bir şekilde Kur’an ile ilgilenmesi, Kur’an’ın kendisini büyülediğini ifade etmesi, bu nedenle hristiyanlıktan giderek uzaklaşması , onun mutlak hakikatı arama çabasının bir yansıması olsa gerek..
“ Üstelik şunu bilesin ki prensim ben Kordoba’dan bu yana ben nerdeyse kızgın bir hristiyanlık düşmanlığına kapıldım.Kur’an okuyorum.Bana göre yer yer öyle bir sese bürünüyor ki bütün benliğimle bu sese katılıyorum. “
Rilke, Hazreti Peygamberin kişiliğine hayranlık duyarken, İslam Dininin Tanrı anlayışını , melek imajını da Hristiyan görüşüne göre değil, Müslüman bir insan tarzıyla anlatır..Onun “ Muhammed’in Yakarması “ adını verdiği şiiri inanç fırtınasından bir esintidir sadece;
“ Gerçi saklandığı yere pek yüce olan / Girince, o bir bakışta tanınan melek / Dimdik görkemli ve parıltılar salan / Yalvardı iddialardan vazgeçerek. / İzin verilsin diye gezgin kalmasına / Eskisi gibi dalgın tacir olarak yani / Okumuşluğu yoktu, fazla gelirdi ona / Bilginlere de görmek sözün böylesini. / Melekse buyururcasına gösteriyordu / Levhasında yazılmış olanı yalvararak / Gösteriyor ve istiyordu tekrar ; Oku. / Okudu o da ; Öyle ki melek hayrandı / Çoktan okumuş denirdi artık ona / Yapabilendi o, kulak veren ve yapandı. “
Rilke, eğer gerçekten Müslüman olmuşsa bu onu onurlandırır, şereflendirir..Bazı ticari amaçlarla çıkartılan ya da basılan “ Nasıl Müslüman Oldular “ türünden kitaplarda olduğu gibi,bir kaptanın , bir mankenin, bir şarkıcının veya bir bilim adamının İslamı seçmesini ballandıra ballandıra anlatmanın faydalarına inanmak saflıktan da öte bir şey..
Rilke, bakın bir yazar olarak da afaki düşünmez..Araştırmacı, incelemeci biridir o ;
“ İç olayların çoğu dile getirilemez.Sizi yazmaya sevk eden sebebi araştırınız.Bu sebebin köklerinin kalbinizin ne derece derinliklerine kadar uzanıp uzanmadığını yoklayınız. Yazmanız men edildiği takdirde artık yaşayıp yaşayamayacağınızı aklınızdan geçiriniz. “
Şu halde “ Anılara sonuna kadar sadığım ama insanlara öyle olmayacağım “ diyen şair, kendi yalımında yanmaya talip olmuştur önce..Hayyam gibi bir elde şarap kadehi, bir elde intihar aracı , kara bir kalem tutmak,iç fırtınalar içinde , dev düşünce dalgalarıyla boğuşmak, sonunda bir pervane gibi kendi ateşinde kül olmayı istemenin adı, sırların ötesine geçmek olmalı..
Bakın bir başka şiirinde şöyle söylüyor Rilke;
“ Binlere kök salarak / Kavramak hayatı derinden / Ve ortasından geçerek acının / Olgunlaşmak hayatın taa ötesinde / taa ötesinde zamanın “
Bakın İslam Mistizminde ötelerin ötesine geçmenin gizemi zorluktan da öte bir şey..Mevlananın mesnevisinde oldu gibi “ sen, sensin, ben benim “ olgusunun dışında, mutlak hakikat için önce aşk ve onun gösterdiği doğrultuda ; “ sen bensin, ben de senim “
Asla ikilik olmadan..Asla “ ben “ olmadan..
Rainer Marie Rilke, bir alman şair ve hikayeci.Tıpkı Tolstoy gibi, sadece materyalist felsefe üzerine dünyasını kurmuş batılı düşünce adamların öğretilerinden sıyrılıp,eğer mutlak hakikat peşinde koşmuşlarsa bilinmeleri gerek..
Gönül aleminin gizemleri öyle kolay çözümlenmiyor, görülmüyor..
Sadece, evet sadece gönül gözüyle..