Saklı Yüzler Filmi Çözümlemesi
1-) Zühre sevdiği adamla ilişkiye girerek evlilik dışı hamile kalır.Ailesi bu olayı öğrenir ve aile meclisi çocuğun doğmasına izin verilecek;ancak doğduktan sonra çocukla Zühre öldürülecektir kararı alır.Bebeği Zühre’nin abisi İsmail boğarak öldürür.Zühre’yi ise babası öldürecektir;ancak babası kızını öldüreceği sırada kendisini vurur.Zühre birkaç kez kaçmak istese de bunda başarılı olamaz.Almanya’dan gelen Zühre’nin amcası kızı Almanya’ya götürecektir ki akrabaları arabanın yolunu keser ve amcasını öldürürler.Bir gün amcası Ali İsmail’e silah verir ve Zühre’yi öldürmesini ister;ama o da bunu yapamaz.Savcı Hanım bu olaylardan haberdardır ve bu işe karşı durur.İsmail Zühre’ye olayı savcı Hanıma anlatmasını ister,Savcı Hanım dava açar,sonuçta amcaları kurtulur ve Ali 5 yıl hapis yatar.Bu arada savcı Hanım Zühre’yle beraber olduğu adamı evlendirmek ister;ama Zühre kabul etmez ve o gece adam intihar ederek ölür.Bir gün Zühre okula giderken amcası Ali tarafından vurulur;ama Zühre ölmez.Savcı Hanımın da desteğiyle Zühre öldü gösterilir ve başka bir yere taşınır.Amcası Ali,ölen amcasının karısı ve İsmail de Almanya’da çalışmaktadır.Ancak köyden Ali’nin düşmanı bir genç Savcı Hanım’ın da desteğiyle töre cinayetleri hakkında bir belgesel çekmiştir.Savcı Hanımdan Zühre’nin ölmediğini de öğrenmiştir.Ancak savcı Hanım bu belgeselin Almanya’da gösterilmesini istememesine rağmen yönetmen belgeseli Almanya’da gösterir.Yönetmen Ali’yi ve ailesini kameraya gizli gizli çekmekte ve devam belgeseli çekmeyi düşünmektedir.Ali ve İsmail Almanya’da belgeseli izlemiş ve Zühre’nin ölmediğini öğrenmiştir.Yarım kalan işi İsmail’in bitirmesi istenmiş;ama yapmayınca,Ali yarım kalan bu işi Türkiye’deki akrabalarıyla bitirmek için yola koyulur.Aynı zamanda İsmail ve yengesi bu olaya karşı dururlar.İsmail ve yengesi bu olayı engellemek için Türkiye’ye gelirler.Yönetmen de onları takip eder ve Türkiye’deki evlerine gelerek olayı anlatır.Yönetmen ve savcı Hanım Zühre’nin kaldığı yeri biliyordur.Zühre’nin adı Yasemin olmuş..Evlenmiş ve bir kız çocuğu vardır.Yenge,İsmail ve yönetmen Zühre’nin yanına,İznik’e,doğru yola çıkarlar.Ancak Ali de Zühre’nin kaldığı yeri akrabalarının yardımıyla öğrenmiş ve İznik’e doğru yola çıkmıştır.Alilerin arabası İznik’e daha yakınken,yönetmen öne geçer,sonra yine Aliler öne geçer.Bu arada Ali yönetmeni arayarak onun yerini bulduğunu söylemiştir.Yasemin ve kızı dışarıda oldukları için yönetmenin aradığında telefona cevap veremezler.Sonra eve gelirler bu seferde savcı Hanımla konuşurlar ve en sonunda telefonla Zühre’ye ulaşırlar.Ali’nin karısı hemen kaçmalarını söyler ve Yasemin’le kızı dışarı çıkar bu arada Ali dışarıdadır.İsmailler de olay yerine gelmiş ve İsmail olaya müdahale etmek için amcasına bıçak saplamıştır;ancak amcası elindeki silahı çoktan sıkmış ve Yasemin’i vurmuştur.
2-)Filmde Zühre’nin öldüğünün bilindiğini;ama yaşadığını öğrendikten sonra Zühre’yi amcasının vurduğunu bunun üzerin savcı Hanımın Zühre’ye öldü süsü verdirerek başka yere göç ettirdiğini öğreniyoruz.Burada baştan öğrendiğimiz sonucun,nasıl oluştuğunu ilerleyen sahnelerde flashbacklerle öğreniyoruz.Öyküyü Zühre’nin amcası tarafından vurulması ve sonra savcı Hanımın Zühre’yi öldü süsü vermesi ve sonra amcalarının Zühre’nin ölmediğini öğrenmeleri oluşturulurken öykülemede bu sıra kronolojik bir şekilde verilmemiştir.Filmde Zühre’nin nerede olduğu izleyiciden saklanmıştır.Zühre’nin nerede olduğunu sonraki sahnelerde öğreniyoruz.Hatta Zühre’nin adının Yasemin olduğu evlenip bir kızının olduğu ve İznik de yaşadığı izleyiciden gizlenen bilgilerdir.Filmde geçmiş zamandaki köy,Almanya ile şimdiki zamandaki yolculuk sahnesi yer alıyor ve bu 3 zaman diliminde parçalar halinde kurgulanarak sunuluyor.
3-)Zühre’nin ölmediğini daha ilk dakikalardan itibaren bilmemize rağmen Zühre’nin nasıl kurtulduğunu bu noktaya nasıl geldiği hakkında bize ilk baştan hiçbir bilgi vermiyor.Bunları filmin ilerleyen zamanlarında flashbacklerle öğreniyoruz.Mesela Zühre’nin vurulduğunu bilmemize rağmen kim tarafından vurulduğunu Ali’nin araba camından elinde silahla hedef almasıyla öğreniyoruz.Bir başka örnek verecek olursak Yönetmenin neden böyle belgesel çektiğini ve asıl amacının ne olduğunu filmin sonlarına doğru öğreniyoruz.Oysa yönetmende onların yaşadığı köyde yaşıyor.Akrabasını töre yüzünden kaybetmiş bir kişinin olduğunu ve Ali’nin düşmanı olduğunu öğreniyoruz.Yönetmen Zühre’nin nerede olduğunu bildiği halde izleyiciden saklaması da bir başka merak noktası oluşturabilir.Bir diğer nokta ise şimdiki zaman dilimi içinde ilerleyen yolculuk çekimleri gölcüğe kimin ilk önce ulaşacağı ve neyin meydana geleceği üzerinde bir merak duygusunu bizlere sunuş biçimidir.
4-)Filmin kurgu yapısından dolayı sadece Zühre’nin yaşadığını öğrenerek başlıyoruz.O zamana kadar olan olayların hepsi izleyiciden saklanıyor.İzleyiciden saklanan bu durumlar flashbacklerle açıklanıyor.Filmin sonunun açık uçlu olması ise bir başka nokta bundan sonra vurulan Yaseminin durumu izleyiciye bırakılarak kesin bir sonuç ortaya çıkartılmamıştır.Örnek verirsek Zühre’yi akrabaları öldü olarak biliyorlardı;ancak ölmemişti.Bunun nasıl olduğunu sonradan öğreniyoruz.Savcı Hanım Zühre’yi öldü olarak göstererek onu amcalarından kurtarıyor.Zühre’nin okula giderken vurulduğunu görmemiz,ama kim tarafından vurulduğunu ilerleyen sahnelerde öğrenmemiz de bir başka örnek olabilir.Zühre’nin adının Yasemin olduğunu ve bir kızının olduğunu da filmin sonlarına doğru diyaloglarla öğreniyoruz.Yönetmenin filmi çekme amacı ve Zühre’yle aynı köyde olduğu da izleyiciden saklanmış bir başka durum olarak karşımıza çıkmaktadır.Filmde Zühre’nin yengesi Ali’nin Zühre’yi öldürmemesini istiyor..Bu vazgeçirme durumu telefonda ve yüz yüze konuşmalarda tekrar ediliyor.Töre de filmin başından sonuna kadar tekrarlanan bir tema olarak gözükmektedir.Ali’nin Zühre’yi öldürmek istemesi de bir başka yenilemeye örnek olarak gösterebiliriz.Zaman 3 bölüme ayrılarak izleyiciye sunulmuştur.Şimdi zaman,Geçmişte köyde meydana gelen olaylar ve Geçmişte Almanya’da meydana gelen olayları anlatıyor.Kurgu yapısıyla filmin geçmişteki iki zamanla ve şimdiki zamanla gelgitler kurarak öyküyü oluşturması ve filmin sonuna doğru sadece şimdiki zamanı anlatması zaman kullanımının farklı özellikler taşıdığını göstermiştir.Kurgu yapısının çekimlere bölünerek işlenerek anlatması da öyküyü ilginç kılan en önemli unsur olarak karşımıza çıkıyor.
5-)Filmde törenin gereğini yapmak isteyen Ali ve akrabalarıyla buna karşı duran savcı Hanım,belgeselin yönetmeni,İsmail ve bir süre sonra filme dahil olan yenge arasında geçiyor.Bir yandan töreyi gerçekleştirmek isteyen kişilerin verdiği mücadeleyle buna karşı kişilerin mücadelesi olarak oluşturulan bir çatışma durumu var.İsmail’in Zühre’nin çocuğunu boğarak öldürmesi kendi içsel çatışması olduğu söylenebilir.
6-) Zühre’nin hamile kalması ve bunun ailesinin öğrenmesi de film de çözülmesi gereken bir sorun olarak gözüküyor;ancak bu düğüm savcı Hanım’ın desteğiyle Zühre’nin öldü olarak gösterilip kaçırılmasıyla çözülürken bundan sonra Zühre’nin öldü bilindiği;ancak belgeselden sonra yaşadığının öğrenilmesini sağlayan belgesel çekimi de filme yeni bir boyut katarak ilerlemesini sağlamıştır.Filmde kuşku öğeleri karakterler üzerinden verilmiştir.İsmail’İn Zühre’yi öldürüp öldürmeyeceği,belgesel yönetmeninin iyi mi yoksa kötü niyetli mi olduğu izleyicide kuşku uyandırmaktadır.Diğer karakterler ise sabit bir çizgiyle oturtularak değişime uğratılmamıştır.Ali başından sonuna kadar aynı amacı gerçekleştirmek isteyen bir karakter.Savcı Hanım Zühre için iyilik yapan ve yapmaya devam eden bir karakteri canlandırmaktadır.Gerilimi yolculuk sekansı boyunca üzerimizde yaşıyoruz;ancak Ali’nin yönetmeni telefonla arayıp Zühre’nin İznik’te olduğunu bildiğini söyledikten sonra gerilim filmin son noktasına kadar devam ediyor ve hızlı bir düşüşle sonlanıyor.Filmde Zühre’nin herkesi öldüğünü bildiği halde kurgu yapısıyla biz ölmediğini biliyoruz;ancak bunun nasıl yapıldığını öğrendiğimizde şaşırıyoruz.Filmin son sahseindeki Ali’nin Zühre’yi İsmail’in de Ali’yi bıçaklaması beklenmedik bir son olarak değerlendirilebilir.
7-)Filmde filmin başından sonuna kadar Ali,İsmail,Zühre,Savcı Hanım karaktereleri bulunuyor.Filmde karşıt kahramanı Ali canlandırır.Filmdeki çatışmayı Zühre’nin yaşadığının öğrenilmesinden sonra İsmail çözmeye çalışır,bunları yenge ve yönetmen karakterleri de destekler.Gerçi bu durumun oluşmasına sebep olan yönetmen aynı zamanda hırslarına yenik düşmüş olsa da sonradan Zühre’yi kurtarmak için çaba sarf etmiştir.Ali’nin Zühre’yi öldürmek istemesi İsmail’i ve yengeyi devinime geçmeye zorlamıştır.Yönetmende destekleyerek film sonlanmış;ancak filmin sonu açık uçlu kalarak ana karakterin başarılı mı;başarısız mı olduğu sorusunun cevabı izleyiciye bırakılmıştır.
8-)Kişilerin olaylara giriş çıkışları mantık çerçevesi içerisinde gerekçeli olarak gösterilmiştir.Yönetmenin filme dahil oluşunun nedeni Ali’ye olan düşmanlığı ve töre cinayetlerine karşı bir belgesel çekme amacında olmasına bağlanmış.Savcı Hanım köyün savcısı olmuş ve bu olayın üstesinden gelinmesi için kişisel ve gerektiğinde sınırlı da olsa otorite gücünü de kullanmaya çalışır.Yenge karakteri filme sonradan dahil olmasındaki amaç cinayetin önlenmesi gibi bir gerekçe gösterilerek karşımıza sunulmuştur.Ali,İsmail ve Zühre akrabalık bağıyla bağlı kişilerdir ve filme giriş ve çıkışlarında herhangi bir zorluk çıkmadığı gibi gerekçe gösterilmek zorunda da kalmamıştır.Çünkü olay bu kişiler etrafında meydana gelmiştir.
9-)Yönetmen filmin senaryosunu hazırlarken kafasında kurgu yapısını oluşturduğunu söylerken,kurgu yapısının filmin konusunun önüne geçtiği iddasını kabul etmedi.Amatör ve profesyonel oyunculardan oluşan bir oyuncu kadrosuyla çalışmış.İpekçi filmde özel olarak herhangi bir alt metin kullanmadığını da söyledi.Filmde namus cinayetlerinde kadınların yanında erkeklerinde ezildiğini ve kadınlardan daha fazla ölümlerin yaşandığını belirtirken ataerkil değerleri eleştirel bir gözle baktığının altını çizmemizde yarar var.Filmin sonunun açık uçlu olduğunu ve kendisi için Zühre’nin ölmediğini ve küçük kızla yengenin gelecek için bir umut taşıdığını bunun için filmin kötü sonla bittiğini düşüncesine katılmadığını belirtti.
Tavsiye Et :
|
|
Gürkan Adam / 12.06.2008
ayrıntılı anlatımınızdan dolayı filmi tekrar izlemiş kadar oldum. bu yazının eksikliği bence: bir filmin hangi düşünce akımından etkilendiğinin yazılmamış olması...ve sizin de bir değerlendirme ölçütünüzün olmaması... benim için pek de eğitici bir yazı değildi bu yazı "kusura bakmayın".
|
Özel Arama
.jpg)
