Şiirde Ahenk Öğeleri (5)Şiirde Ahenk Öğeleri (5)Şiirdeki ahenk unsurlarından biri de rediftir. Redifin ne olduğunu, redif ile kafiye arasındaki farkları daha önce vurgulamıştık. Redifleri kafiye zannederek şiir yazanları eleştirip onları acemilikle suçlamıştık.Edebiyatımızda redifi ahenk öğesi olarak kabul etmeyen, rediflerden olabildiğince kaçınan şairler de olmuştur. Mesela Ahmet Hamdi Tanpınar böyle bir anlayışa sahiptir. Ona göre rediften yararlanmak zayıf şairlerin işidir, kulağa hoş gelecek kafiye bulamayanların başvurduğu bir yoldur. Fakat gelmiş geçmiş şairlerimizin yüzde doksan dokuz diyebileceğimiz ezici çoğunluğu redifi benimsemiş, ahenk öğesi olarak kullanmayı bilmişlerdir. Redif tek harften oluşacağı gibi dizelerin hemen hemen tümü rediften ibaret de olabilir. Köroğlu�dan aldığım �Bizim yaylanın uşağı / Belinde Aydın kuşağı� dizelerinin sonundaki �-ı� ekleri tek sesten ibaret rediftir. Nedim�den aldığım aşağıdaki dizelerde kafiyeler, redifin baskısıyla ezilmiş, ikinci plana itilmiştir: Safa-yı aşkı kim anlar kiminle söyleşelim Vefa-yı aşkı kim anlar kiminle söyleşelim Bu beyitte �safa ve vefa� sözcüklerindeki �fa� hecesi kafiye, diğer sözcükler rediftir. Biz dünyaya veda ettik Kalanlara selam olsun Bizim için hayır dua Kılanlara selam olsun Yukarıdaki dörtlük Yunus Emre�ye aittir. Dörtlüğün 1. ve 3. dizelerinde kafiye yoktur; 2. ve 4. dizelerde ise �kal- ve kıl- fiil köklerindeki �l� ünsüzü yarım kafiye �-anlara selam olsun� ek ve sözcükleri rediftir. Bu dörtlüğe ahenk katan öğe hiç şüphesiz ki bu güzel rediflerdir. Gül yüzünde göreli zülf-i semensay gönül Vay gönül vay bu gönül vay gönül eyvay gönül Divan edebiyatı şairlerinden birine ait yukarıdaki dizelere �gönül� redifinin kattığı ahengi ve güzelliği anlatmaya gerek yok sanırım. O gül endam bir al şale bürünsün yürüsün Ucu gönlüm gibi ardınca sürünsün yürüsün Bu beyitteki redifler de ustaca bulunmuş, şiire ahenk katan öğelerden biri haline gelmiştir. Halk şairleri kafiye konusunda daima rahat olmuşlardır. Öyle ki Divan şairleri asla yarım kafiye kullanmamışlar, kafiyelerinin en az iki sesten oluşmasına dikkat etmişlerdir. Halk şairleri ise tek sesten ibaret kafiyelerle yetinmişlerdir. Hatta en usta Halk şairleri bile bazı dörtlüklerinde kafiye kullanmamış, rediflerle yetinmiştir. Mesela Karacaoğlan�dan aldığım aşağıdaki dörtlük böyledir: Aradılar bir tenhada buldular Yaslandılar şivgalarım kırdılar Yaz bahar ayında bir od verdiler Yandım gittim ala dağlı kar iken Bu dörtlükte kullanılan �buldular, kırdılar, verdiler� sözcüklerindeki �-dular, -dılar, -diler� ekleri rediftir; �bul-, kır-, ver-� köklerindeki �r� yarım kafiyedir ama ilk dizedeki fiil kökünde kafiye yoktur. Yine Karacaoğlan meşhur bir semaisinden bir dörtlük: Bana kara diyen dilber Gözlerin kara değil mi Yüzünü sevdiren gelin Kaşların kara değil mi Bu dörtlüğün 2. ve 4. dizelerinde kullanılan �göz ve kaş� isim kökleri kafiyeli değildir. �-lerin kara değil mi� ek ve sözcükleri rediftir. Kısaca bu dörtlükte kafiye yoktur, şiire ahenk katan öğe rediflerdir. Bu şiir ve şairi için �Kafiye kullanmamış, redifleri kafiye gibi kullanmış; kötü şiir, kötü şair.� demek mümkün müdür? Sonuç olarak şunu söyleyebiliriz: Ustaca kullanılmış redifler şiire en az ölçü ve kafiye kadar ahenk katar. (Devamı var)erturanelmas.megabb.com
Telif Hakkı Uyarısı Şiirde Ahenk Öğeleri (5) isimli yazı, Erturan Elmas tarafından 02.02.2008 tarihinde sitemize eklenmiştir. Aksi ispat edilmediği sürece, 5846 Sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu 81. Maddesi gereği eserin tamamının telif hakları yazara aittir. Herhangi bir şekilde "alıntı olduğu ve hangi yazara ait olduğu" belirtilmeden ve yazarın sitemizdeki sayfasına link vermeden kullanmak hırsızlıkla eşdeğer suçtur. İlgili Kanun gereği Eser sahibi şikayetçi olduğu taktirde cezai müeyyidesi 3 yıldan 6 yıla kadar paraya çevrilemez hapis, 150.000/300.000 YTL ağır para cezasıdır. Yine İnternet yasası gereği de her hangi bir sitede yazıların kullanılması halinde site sahipleri sorumlu olup, sistemlerini Cumhuriyet Savcılıklarının incelemelerine açmak durumundadır. Gelişen teknoloji sayesinde yapılan incelemeler; IP tespiti ve yazının gönderildiği bilgisayarın bulunmasına imkan vermektedir. Şikayet halinde, sitemizin avukatları da konu ile ilgileneceklerdir...
Bu yazıya sadece sitemizin üyeleri yorum yapabilir
Tavsiye Et :
Kasım
25
Yunus`tan Bilmece Gibi Bir Şiir (3)
• Erturan Elmas • Bilimsel Makaleler • 143 kez okundu. • 8 kez yorumlandı.
Kasım
24
Yunus`tan Bilmece Gibi Bir Şiir (2)
• Erturan Elmas • Bilimsel Makaleler • 91 kez okundu. • 6 kez yorumlandı.
Kasım
16
Kasım
13
Kasım
10
Kasım
25
Yunus`tan Bilmece Gibi Bir Şiir (3)
• Erturan Elmas • Bilimsel Makaleler • 143 kez okundu. • 8 kez yorumlandı.
Kasım
24
Kasım
24
Yunus`tan Bilmece Gibi Bir Şiir (2)
• Erturan Elmas • Bilimsel Makaleler • 91 kez okundu. • 6 kez yorumlandı.
Ekim
21
Yunus`tan Bilmece Gibi Bir Şiir (1)
• Erturan Elmas • Bilimsel Makaleler • 325 kez okundu. • 9 kez yorumlandı.
Ekim
20
Şubat
2
Şiirde Ahenk Öğeleri (5)
• Erturan Elmas • Bilimsel Makaleler • 5550 kez okundu. • 4 kez yorumlandı.
Aralık
25
Çocuklara Okuma Sevgisi Nasıl Kazandırılır
• Erturan Elmas • Eğitim Makaleleri • 3512 kez okundu. • 4 kez yorumlandı.
Ekim
12
Sözcüklerde Anlam Kaymaları (1)
• Erturan Elmas • Bilimsel Makaleler • 2803 kez okundu. • 8 kez yorumlandı.
Aralık
24
Çocuklara Okuma Sevgisi Niçin Kazandırılır
• Erturan Elmas • Eğitim Makaleleri • 2436 kez okundu. • 8 kez yorumlandı.
Aralık
20 |
![]() |
Site Menüsü
Köşe Yazıları
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||