Şiirde İmge Meselesi (3)

5 / 4 / 2008  Cumartesi tarihinde Erturan Elmas tarafından eklendi, 302 kez okundu...

“Fuzuli, Su Kasidesinde Dicle ve Fırat nehirlerini işaret ederek:Hâk-i pâyine yetem der ömrlerdir muttasılBaşını taştan taşa urup gezer âvâre su diyor. Yani “Su, ayağının bastığı yerlere ulaşabilmek amacıyla ömürlerden beri başını taştan taşa vurarak akmaktadır.” diyor. Şairimiz Dicle ve Fırat nehirlerinin tabiî mecrası içinde, asırl...”

Okuyucu Puanı ;

• 1
• 2
• 3
• 4
• 5

Şiirde İmge Meselesi (3)

Fuzuli, Su Kasidesinde Dicle ve Fırat nehirlerini işaret ederek:

Hâk-i pâyine yetem der ömrlerdir muttasıl
Başını taştan taşa urup gezer âvâre su

diyor. Yani “Su, ayağının bastığı yerlere ulaşabilmek amacıyla ömürlerden beri başını taştan taşa vurarak akmaktadır.” diyor. Şairimiz Dicle ve Fırat nehirlerinin tabiî mecrası içinde, asırlardan beri, kıvrımlar hâlinde akmasını Hz. Muhammet’in yaşadığı topraklara ulaşma arzusuna bağlıyor.

Edebiyat tarihimizin imge yönünden en zengin şiiri şüphesiz ki Su Kasidesidir. Fuzuli’nin bu çok güzel tasavvurundan da anlaşılıyor ki, şairler herkesin bildiği bir gerçeği, gördüğü bir manzarayı farklı şekilde yorumlayıp ilginç imgeler hâlinde bize yansıtmaktadır.

Bu sitede şiirlerini okuduğum genç şair adaylarından Funda Kara “Kumrulu Akasya” diye bir şiir yazmış. Bu şiirinde:

Bir akasyayım ben
gövdem kapkara kömür tozlarıyla
sırtımı yaslamışım konağa
saçlarım pencereleri kaplamakta
şahidim evet evet
şahidim adliyedeki soruşturmalara davalara
kâtip kararı omuzlarıma yazmakta

diyor Funda. Burada çok ilginç bir imge yakalamıştır genç şair adayımız. “Çevre kirliliği nedeniyle gövdesi kömür tozundan kapkara olmuş akasya ağacının gövdesi ve dalları adliye binasının önündedir ve adli kararlar onun omuzlarına yazılmaktadır.” Artık bu dizelerden onlarca çağrışım, hayal ve düşünce çıkarabilirsiniz. Şehirde beton binalar, binalar arasında bir yalnız akasya… Çevre kirliliği ve yok edilmekte olan doğanın hâli… İnsan- doğa ilişkisini yargılaması gereken insanoğlunun doğaya boş verip birbirlerini yargılaması… Akasya ağacının hiç kale alınmaması… Kararların ağaçtan yapılan evraklara yazılması… Ve daha nice hayaller, çağrışımlar, düşünceler. İşte imge budur.

Nazım Hikmet’in:

“Ben bir ceviz ağacıyım Gülhane parkında
Ne sen bunun farkındasın ne de polis farkında”

dizelerini duymayanınız yoktur. Gerçekten şair burada özgün bir imge yakalayarak kendisini bir ceviz ağacına benzetmekte ve polislerin bu olayın farkında olmadığını düşünerek mutlu olmaktadır. Polis tarafından aranan birinin ceviz ağacına imrendiğini ifade etmek güzel bir imgedir. Gerçi Peyami Safa da 9. Hariciye Koğuşu’nda hastaneden çıkan on beş yaşındaki bir gencin ruh hâlini verirken “Ağaçların bile sıhhatine imrenerek yürürdüm.” diyor. Bu imgelerde kim kimden etkilenmiş bilemem ama her iki anlatımın da şairane olduğu inkâr edilemez.

Sonuçta ilginç, özgün ve güzel imgeleri edebiyatımızın üstatları yaratabildiği gibi içimizden birileri de orijinal imgeler oluşturabilir. Mesele bu imgeyi en güzel biçimde sunabilmektir. Nazım Hikmet, ağaca imrenme imgesini edebiyat tarihimizde hiç kullanılmayan “parkında-farkında” kafiyeleriyle vurguluyor ki on binlerce şair bir araya gelse bu imgeyi bu ifadeden daha güzel şekilde aktaramaz.

Yine sitemizin şairlerinden Deniz Coşkun, Fotoğraf başlıklı altı dizelik bir şiir yazmış:

Öylece duruyor karanlıkta
Siyah-beyaz
Beyazı daha parlak
Zihnim tamamlıyor siyah olanı
Tamamlanıyor beynimde
Eski fotoğraf

Bu genç, duyarlı ve duygulu kardeşimizin şu kısacık şiirindeki harikulâdeliğe bakın. Bir kusur bulabiliyor musunuz? Harika bir imge yakalamış Deniz Coşkun. Siyah-beyaz bir fotoğrafa bakıyor, beyaz bölümler daha parlak gözüküyor; daha sonra zihni siyah bölümü tamamlıyor ve fotoğraf bütünüyle gözlerinin önünde beliriyor. Bu şiiri okuyunca nice çağrışımlar, hayaller, düşünceler üşüşüyor beynimize.

Benim siyah-beyaz fotoğraflarım çoktur. Çoğu bir mutluluk anısı… Ama o fotoğraflarda gurbetteki dostlarımı, hastanedeki yakınlarımı, vefat etmiş sevdiklerimi de görüyorum. Ve beyazıyla, siyahıyla zihnimde tamamlanıyor eski fotoğraf…

Ne zaman siyah-beyaz fotoğraflarıma baksam bu şiir geliyor aklıma. İşte imge, işte imgenin gücü…


(Devamı var)