Yaşlı Adam ve Deniz(senaryo)

10 / 10 / 2007  Çarşamba tarihinde Gürkan Adam tarafından eklendi, 1962 kez okundu...

“SİNOPSİS İhtiyar adam yıllarca hayalini kurduğu düşünü gerçekleştirmek için emekliliğini beklemiştir. Emekli olunca bir sakin sahil kasabasına yerleşip eşinin ölümünü unutmak ve birahanenin pisliğini ciğerlerinden, bedeninden atmak istemektedir.Gün gelir ve emekli olur. Fakat yerleştiği kasabanın denizinde kirlilikten ve kasabalının balık çift...”

Okuyucu Puanı ;

• 1
• 2
• 3
• 4
• 5

Yaşlı Adam ve Deniz(senaryo)

SİNOPSİS

İhtiyar adam yıllarca hayalini kurduğu düşünü gerçekleştirmek için emekliliğini beklemiştir.
Emekli olunca bir sakin sahil kasabasına yerleşip eşinin ölümünü unutmak ve birahanenin pisliğini ciğerlerinden, bedeninden atmak istemektedir.
Gün gelir ve emekli olur. Fakat yerleştiği kasabanın denizinde kirlilikten ve kasabalının balık çiftliğinden dolayı balık bulamaz.
Balık çiftliklerini protesto edenlerin de sahilin temizlenmesinden yana değil balık çiftliklerinin kalkmasından sonra sahile otel yapmak isteyenler olduğunu anlayınca bütün heveslerinin, yeni hayatının, umduğu gibi yürümeyeceğini anlar.
Hiçbir çıkış yolu bulamayan yaşlı adam, intiharla başka bir yaşam biçimi arasında seçim yapmak zorunda kacaktır.


KARAKTERLER

YAŞLI ADAM: Emeklilik yaşı gelmiş, deniz tutkunu, eşi intihar ederek ölmüş, tek çocuklu, yeni hayata atılmak isteyen birisidir.
YAŞLI ADAMIN OĞLU, EVLAT: Yaşlı adamın tek çocuğu; 25 yaşında.
MUHTAR: Köyün yaşlı kurdu. Kurnaz bir tiptir.
KÖYLÜ: Muhtarın amcaoğlu muhtarla kurnazlıkta kafa dengidir.

YAŞLI ADAM VE DENİZ

(SAHNE 1)
(Yaşlı Adam’ın emekliliğine iki gün kalmıştır. Öğretmenler lokalinde bira sevisi yaparken yüzü gülmektedir.)

ÖĞRETMEN- Faruk abi, sen kurtardın kendini… Bizi düşün, daha da mutlu ol(!) Hal çaresi bulamamış garibanları…
YAŞLI ADAM- Bir eviniz de orada… Gelirsiniz tatillerde
ÖĞRETMEN- Sen yeni bir hayata başlıyorsun… Bu tamamen farklı… Benim emekliliğime otuz yıl var! Hayal bile edemiyorum(!)
YAŞLI ADAM- (fıçıdan bira çekmektedir) O günleri de görürsün. Bakalım, bizim ne olacağımız belli mi? Sıhhatli olmak en iyisi… (sigara dumanlarını göstererek) Dumana bak! Sigara içmiyorum ama aynı sebepten ölür giderim burada…
ÖĞRETMEN- Ne zaman götürüyorsun kayığı?
YAŞLI ADAM- Kısmetse pazartesi… Kamyonun arkasına koyacağız. Bavulumu da aldım mı yanıma(gülmektedir) ver elini yeni hayat(!)
ÖĞRETMEN- Bu mutluluk hiç biter mi?
YAŞLI ADAM- (hüzünlenir)Ne çok bekledim bu günü bilemezsin
ÖĞRETMEN- Bilmez miyiz?

(SAHNE 2)
(Yaşlı adamın eşi intihar etmektedir.)

KADIN- (ilaçları avucuna doldurarak içmektedir) Ne gördüysek bu hayattan… Bakalım yeni hayat nasılmış?

(SAHNE 3)
(Yaşlı adam, yaşlı adamın oğlu ve doktor hastahanede konuşmaktadırlar)

DOKTOR- Eşiniz şu an komada. Allahtan umut kesilmez.
YAŞLI ADAM- Yapılacak ne varsa yapalım doktor bey…
DOKTOR- Sadece beklemek gerekli… Sabırlı olun…

(SAHNE 4)
(Yaşlı adamı arkadaşları yaşlı adamı yeni hayatına uğurlamaktadırlar. Yaşlı adam sevinçle herkesle vedalaşır.)

(SAHNE 5)
(Yaşlı adam kamyonun ön koltuğuna oturur)

YAŞLI ADAM- Gidebiliri kaptan… Bir daha görür müyüm buraları?

(SAHNE 6)
(Kamyon sahil kasabasına doğru yol almaktadır. Yol görüntüleri)

(SAHNE 7)
(Akşam vakti. Sahil kasabası)


(SAHNE 8)
(Akşam vakti. Yaşlı adam evinde bir başına denize bakarak yemek yemektedir.)

YAŞLI ADAM- (düşünmektedir) Ben senin gibi değilim. Yapamam… Hayat hâlâ çok güzel… Sen de olmalıydın yanımda… Her zaman tek bir seçim vardır doğru fakat birçok seçenek bulunur. Çocuk öldüyse yenisi doğardı… Çekip gitmen mi lazımdı? Bak ben yaşıyorum… Sensiz… Belki benimlesindir… Seni de bırakmak istemedim o kentte… Hiç merak etme mezarını da buraya getireceğim. Yine de sensiz olmuyor…
KÖYLÜ- Afiyet olsun Faruk Bey…
YAŞLI ADAM- (gözündeki yaşları siler. Kim olduğunu anlamaya çalışır) Sağolun. İyi akşamlar… Buyurun.
KÖYLÜ- Yalnız mısın?
YAŞLI ADAM- Yalnızlık Allah’a mahsustur derler… Çocuk da yarın öbür gün gelir… İzmir’de gelir yakında…
KÖYLÜ- Tekneyi gördüm bugün… Balığa ne zaman çıkacaksın?
YAŞLI ADAM- Yarı öğleden sonra çıkarım. Zevkine çıkacağım.
KÖYLÜ- Aman balıkları bitirmeyesin(!)
YAŞLI ADAM- Bizden bu saatten sonra balıkçı olacak mı göreceğiz. Pek de umutlu değilim(!)
KÖYLÜ- Olur, olur insan azmetmeye görsün… Hadi rast gelsin(!)
YAŞLI ADAM- Sağol…



(SAHNE 9)
(Yaşlı adam balık takımlarıyla, teknesiyle denize açılır. Köylüler kahvehanede konuşmaktadırlar)

MUHTAR- Biz bunca yıl aradık balığı bulamadık(!) ha, Rüstem?
KÖYLÜ- Biraz arasın bakalım. Hevesini alsın. Sıkılsın. Onu da ortak ederiz çiftliğe(!)
MUHTAR- Paranın kokusunu aldın Rüstem(!) Gözlerin dönüyor(!)
KÖYLÜ- Hep senin mi dönecek amcaoğlu… Bırak da dönsün döneceği kadar(!) Oğlum çay getir! Keyifi bol olsun(!)

(SAHNE 10)
(Yaşlı adam birkaç balığını ve oltasını taşıdığı kovasıyla kahvedekileri selamlayarak kahvenin önünden aceleyle geçer)

YAŞLI ADAM- Oğlandan telefon bekliyorum. Uğrarım sonra.

(SAHNE 11)
(Köylü ile muhtar yaşlı adamın arkasından konuşmaktadırlar)

KÖYLÜ- Bulamamış belli(!)
MUHTAR- Şehir adamı uyanık olur. Anlar yakında. Anlamasa da anlayacağı dilden, lisan-ı münasip dille anlatmaya başlarız(!)

(SAHNE 12)
(Yaşlı adam evinde telefonla konuşmaktadır)

YAŞLI ADAM- Yok valla! İlk gün tutamadım sayılır. Karın doyurmaz yani… Ne bileyim? Kısmet işi bu birazda… Sen gelince seni de görürüz(!) Ben beklerim seni… Tamam… İyi geceler… Sana da…
Yahu, yalnız kalmak zor gibi… Oğlan vardı vakit geçiyordu, konuşacak insan vardı… Kahve alışkanlığı edinsem iyi olacak. Biraz köylünün içine girelim; ne de olsa yıllarca buranın ekmeğini yiyeceğiz. Ne oluyor ne bitiyor bakalım… Televizyonu açalım… İşte budur hayat…

(SAHNE 13)
(Akşamüzeri Yaşlı adam balıktan döner. Balıklarını ve oltasını taşıdığı kovasıyla kahvehaneye doğru gider.)

MUHTAR- Hoş geldin Faruk. Gel otur soluklan. Nasıldı günün?
YAŞLI ADAM- Ecevit’ten hallice(!) Öyle derlerdi geldiğim yerde…
MUHTAR- Ne o elin boş gelmişsin?
YAŞLI ADAM- İkidir çıkıyorum… Bir kişilik akşam yemeği anca çıkar.
MUHTAR- Sen bu işi bilmiyor musun yoksa?
YAŞLI ADAM- Öğreneceğiz…
MUHTAR- Oğlum çay getir bize!
YAŞLI ADAM- Ben işin zevkindeyim. Maksat bunca yılın pisliği temizlensin bedenden.
MUHTAR- Ne iş yapıyordun?
YAŞLI ADAM- Birahanede çalışıyordum. Havasından, suyundan ölmeden emekli oldum… Buraya kafamı dinlemeye geldim. Oğlum da yarın öbür gün gelir.
MUHTAR- Bak, düşünürsen… Buradaki herkes diğer koylardaki, gelirken görmüşsündür, balık çiftliklerine ortaktır. Sermaye koyarsan sen de ortak olursun. Emekli adamsın. Emekli maaşıyla geçinilmez bu zamanda… Sen hiçbir iş yapmayacaksın, sadece her ay hissen kadar kâr alacaksın…
YAŞLI ADAM- Balık çiftliği? Hangi balıklar var?
MUHTAR- Levrek ve çupra
YAŞLI ADAM- (Sohbeti sevmemiştir) Sonra düşünürüm bunları muhtar. Şimdi borç ödüyorum. Evin borcu bitsin önce… Yine de Sağol düşündüğün için.
MUHTAR- Sen yine de bir düşün… Buralarda pek balık kalmadı. Zamanında çoktu balık; oteller yapıldı, gemiler geldi koylara… Bir gün baktık ki avlayamaz olmuştuk balıkları… Otellere balık lazımdı Çeşme’de, biz de bu yolu bulduk. Her şey iyi gidiyor şimdilik… Köylünün bir kısmı çiftçilikle de uğraşır ama herkesin gözü kulağıdır balık çiftlikleri…
YAŞLI ADAM- Önce işlerimi bir yoluna koyayım da… Zamanla ona da sıra gelir. Çocuk gelecek biraz ev düzenleyeyim istiyorum. Çay için Sağol…(sandalyesinden kalkar)
MUHTAR- Bir şey lazım olursa çekinme, ne gerekiyorsa yaparız. Sen de köylümüzsün artık…
YAŞLI ADAM- Sağol… Söylemeniz bile yeter. Görüşürüz…(evine doğru yürür)
MUHTAR- (Köylü yanına gelir)Bu adamda para yok galiba…
KÖYLÜ- Açlıktan ölecek değil ya… Onun da canı çeker bir gün…

(SAHNE 14)
(Yaşlı adam arabasıyla gelen oğluyla köyün yolundadırlar.)

EVLAT- Eeee? Anlatsana nasıl buldun buraları?
YAŞLI ADAM- Ne bileyim… Doğru mu yaptık buraya taşınmakla?
EVLAT- Çabuk bıktırmışlar seni(!)
YAŞLI ADAM- Yalnızlık hoş değil… Balıklar bile bana yanaşmıyor(!)
EVLAT- Neden?
YAŞLI ADAM- Ne bileyim? Yok işte! Köylünün balık çiftlikleri var. Çoğu balıkçılıkla uğraşmıyor zaten. Çoğu bu çiftliklerden hisse almış. Çevredeki otellere, lokantalara besleme balık satıyorlar. Muhtar bana da söyledi. “Seni de ortak edelim” dedi.
EVLAT- Balık yok, balık çiftliği hissesi var. Yine de balık yakalamışsın sayılır. Hazır balık ayağına gelmiş(!) Yakında ağ atarsın çiftliklere. Sen yakında zengin de olursun, otel de yaptırırsın(!)
YAŞLI ADAM- Birazdan görürsün çiftlikleri; neredeyse tüm koylar balık çiftliği.
EVLAT- Bunlar kıyıları kirletmiyor mu?
YAŞLI ADAM- Kirletiyor herhalde… Olta atıyorum. Kurşun kimi zaman geri gelmiyor. Bazen balçık gibi şeyler geliyor oltayla.
EVLAT- Eeee?
YAŞLI ADAM- Valla insanların pek önemsediği bir konu değil haliyle(!) onlar çiftliklerinin kârını düşünüyorlar sanırım. Çoğu tarımcılığa da devam ediyor. Erkekler kahvehanede tüm gün… Çocukları bakıyor herhalde balık çiftliklerine… Bana güldükleri fark ediyorum(!) Balık bulamıyorum ya(!)
EVLAT- Köylü memnun bu durumdan?
YAŞLI ADAM- Şikâyet edeni duymadım. Zaten geleli kaç gün oldu?
EVLAT- Bakarız denizin dibine… Getirdim dalgıç takımlarını.
YAŞLI ADAM- Balıkları yakı takibe almak lazım tabi(!) İçlerine girmelim. Yukarıdan durum böyle gözüküyor.
EVLAT- Sadece balık çiftlikleri değil, teknelerin sintinesi, mazotu, otellerin, köyün pisliği veya zamanında dinamitle avlanmışlarsa yuvaları dağıtmak veya troller gelmişse… Tüm suçlu çiftlikler olamaz…
YAŞLI ADAM- Tarım bakanlığının izniyle yapılıyormuş çiftlikler.
EVLAT- Tarım toplumunun Denizcilik bakanlığı olacak değil ya(!) Karaya alsalardı bu çiftlikleri iyi olurdu… Hem deniz kurtulur hem bakımı daha kolay olur, masrafı da uzun vadede daha az.
YAŞLI ADAM- Bunları söylesem köyde uzun vadede beni bu köyden çıkarırlar gibime geliyor(!)
EVLAT- Sen söyleme. Söylemek isteyen birileri bulunur herhalde. Arkadaşlar geleceklerdi buraya çiftlikleri protesto etmeye… Ne olacaksa bağırıp bağırıp gidecekler…

(SAHNE 15)
(Balık çiftlikleri görünmektedir)

YAŞLI ADAM- Bunlar yüzünden balık da bulamıyoruz.
EVLAT- Balıklar içinde(!) Ne diye kızıyorsun? Bir yere gittikleri yok(!) Oltanı atacağın yer burası(!) Muhtar yolunu da söylemiş, anlamamışsın(!)
YAŞLI ADAM- Bırak şimdi gevezeliği. Senin de diline düşmeye gelmiyor.
EVLAT- Çek şöyle kenara da bakalım.

(SAHNE 16)
(Yaşlı adam ve oğlu, deniz kenarına inerler denizin kirliliğine bakarlar)

YAŞLI ADAM- Evi alırken hiç bakmadım buralarda ne
var ne yok…
EVLAT- Aslında kentlerdeki sanayi pisliğinden daha kötü değil ama. Her canlının yaşam alanı sınırı belli…
YAŞLI ADAM- Ev ucuzdu. Bu ikramiyeye ancak buradan ev alabildim.
EVLAT- Hadi gidelim. Göreceğimi gördüm.

(SAHNE 17)
(Yaşlı adam ve oğlu sabah evden çıkarlar. Kahvehanenin önündekilerle selamlaşırlar. Kayıkla denize açılırlar)

YAŞLI ADAM- İçin için gülüyorlar bunlar bize.
EVLAT- Boşver… Keyfini çıkar.
(Balıktan dönenler vardır)
YAŞLI ADAM- (İlerideki balıkçılara bağırır)Var mı balık? (Balıkçılar el işaretiyle “biraz var “demektedirler)
EVLAT- Umut fakirin ekmeğidir(!) Burası iyi mi?
YAŞLI ADAM- İyidir herhalde ne bileyim.
EVLAT- Sen kıyıya mı çıkarsın?
YAŞLI ADAM- Şu tarafa giderim önce… Belki ağ atarım.
EVLAT- Bu saatte ağ mı atılır? Gülerler adama(!)
YAŞLI ADAM- Kıyıya giderim ben de…
EVLAT- Bir saat sonra gelirim. Şu kıyıdan gelirim. Görüşürüz
YAŞLI ADAM- Rast gele…

(SAHNE 18)
(Yaşlı adamın oğlu denizden çıkmaktadır)

EVLAT- Burası iyice mazot kokuyor… Denizin dibi berbat, bataklık… Birkaç yaşama savaşı veren balık haricinde pek bir şey yok… Kefal falan var, balıktan sayarsan…
YAŞLI ADAM- Arkadaşın aradı. Bugün buraya geliyorlarmış Balık çiftlikleri için… Herhalde yakında gelirler bayağı oldu arayalı.
EVLAT- (kıyafetlerini çıkarır)Demek bu sadece bizim sorunumuz değil!
YAŞLI ADAM- Kim bu arkadaşın?
EVLAT- İzmir’in enteli-danteli… Zenginliği, görgüyü, iyi yetişmeyi solculuk sanan bir tip… Zenginlikten canı sıkılıyor bunların… Konuşulur, dinlenir tiplerdir.
YAŞLI ADAM- Kalacaklar mı?
EVLAT- Yok canım(!) Araba kullanmak istemiştir canı(!) ona geliyordur. Aklıma takıldı bak… Bu adamın balık çiftliğiyle ne ilgi olur ki? Sırf can sıkıntısı mı buraya getiriyor bunları? Çok mu seviyorlar denizi, maviliği?
YAŞLI ADAM- Köylüden de katılan olur mu(!)?
EVLAT- Niye olsun diyeceğim fakat belki çıkarına engel oluyordur çiftlikler, kim bilir? Hiç sanmıyorumla katılan olursa şaşırırım arasında bir yerdeyim(!) (telefonu çalar) Versene baba şunu. Benim, ben… Haberim var. Neredesiniz? Yarım saat sonra oradayız. Tamam anladım. Görüşürüz…(telefonu kapatır. Acele etmektedir)
YAŞLI ADAM- O çocuk mu?
EVLAT- Evet. Hadi gidelim. Gelirken bakındığımız yerdelermiş. Gazeteciler de olacakmış. Basın açıklaması olacak herhalde. Hadi al şunların bir kısmını(elbiselerini gösterir. Kendi elinde de paletler ağırlıklar ve zıpkın vardır)

(SAHNE 19)
(Protestocu grubun içindedir yaşlı adam ve oğlu. Grup
yirmi kişidir. Bez afişi önlerine almışlardır. Gazeteci not almaktadır basın açıklamasını. Kadın okumaktadır basın açıklamasını)

KADIN: Bizler, balık çiftliklerinin kârı için, denizlerin kirletilmesine göz yumulmasın istiyoruz. Bizler balık çiftliklerine karşı değiliz, bulundukları yer ve denetimsiz üretime karşıyız. Acilen Türkiye’de denizcilik bakanlığı kurulmalıdır. Tarım bakanlığı denizlerin doğal dengesini anlamamaktadır. Bakanlığın gelip bu kirliliği görmesini, sessiz kaldıkça doğa tahribatına, deniz canlılarının katline seyirci ve hatta ortak olacağını buradan duyuruyoruz. Bunca çiftliğin denetim dışında olması, göz göre göre sahillerin kullanılamaz oluşuna insanlar seyirci kalmamalı. Sustukça, serinlenecek, tatil yapılacak deniz suyu kalmayacak, birçok balık türü müzelik olacaktır. Balık çiftlikleriyle suyun kalitesi bozulmaktadır. Çiftlikler bulanıklığa ve zemin tahribatına neden olmaktadır. Bu çiftliklerin karaya çıkarılmasını istiyoruz. Buralar Akdeniz fokunun üreme yerleridir; bilinmelidir ki Akdeniz foku mavi bayrak demektir. “Denizine sahip çık” hareketi öncelikle bu çiftliklerin denizden karaya alınmasının mücadelesini verecektir. Denizler herkesindir. (Alkışlanır. Gösteri grubu arabalarına doğru gitmektedirler)

YAŞLI ADAM- Bütün iş bu kadardı sanırım(!) Herkes dağılıyor…
EVLAT- Dur bakalım.
YAŞLI ADAM- Ben arabaya gidiyorum. Sen arkadaşlarınla konuş gelirsin. (arabaya doğru giderken serzenişlidir)Daha ne olsun ki(!) Boş işler bunlar. Olan olmuş… Her iş gibi sonradan gelir akıl başımıza…

(SAHNE 20)
(Yaşlı adam deniz çiftliklerine bakmaktadır)

YAŞLI ADAM- Nasıl da görünmez olmuşlar?(arabaya biner) Bir işim de doğru gitse… Dişimi kıracağım… (Sinirlidir. Gözlerini kapatır. Düşünmektedir)
(SAHNE 21)
(İpin bir ucu yaşlı adamın boynundadır, diğer ucunda taş vardır. Yamaçta intiharı düşünmektedir yaşlı adam)

(SAHNE 22)
(Oğlu arabaya biner)

EVLAT- Ben de bu insanları nereden tanıyorum diyordum… Arkadaşın yanında gelenlerin aileleri zengin, otel işletenleri de var.
YAŞLI ADAM- (Merakla ve sinili olarak dinlemektedir) Eeee?
EVLAT- Ne işi olur bunların burada? Orkinosları, Somonları lüp lüp götürüyorlar nasıl olsa… Hatta bu gazetecinin bile buraya gönderilmesi tesadüf değil.
(yaşlı adam durgun gözlerle oğluna bakmaktadır) Bence balık çiftlikleri gitsin önce sonra biz buralara otel yapalım demek istiyorlar sanırım…
YAŞLI ADAM- Eyvah! Nasıl bir yere geldik biz böyle?
EVLAT- (arabayı çalıştırır ve yola çıkarlar) Bence bunların balık çiftlikleriyle alıp-veremediği bu…
YAŞLI ADAM- Hatta koylara yakın arazisi olanlar da katıldı bu eyleme desene(!) Buranın tadı tuzu kaçtı… Çok erken kaçtı!

(SAHNE 23)
(Yaşlı adam boynuna sarılı ip ve ipin ucuna bağlı taşla iskelen intiharı düşünmektedir)

EVLAT- Velhasıl kelam bu evi biran önce sat ve kente geri dön baba… Başka işler veya başka koylar var oraları dene. Hobi bahçeleri var onlardan kirala tarımla uğraş…
(SAHNE 24)
(Yaşlı adam hüzünlüdür. Ne yapacağını düşünmektedir)

YAŞLI ADAM- İnsanlara ne oldu böyle? Birbirinin kuyusunu kazmak eylemcilik, solculuk, yeşilcilik… Birbirini öldürebilme becerisi ticaret…

(SAHNE 25)
(Yaşlı adam boynuna sarılı ip ve ipin ucuna bağlı taşla denizin kenarından yavaş yavaş denize girmektedir)

EVLAT- Üzülme bu kadar. Bir hayat biter diğeri başlar. (Yaşlı adam denizde kaybolur) Bakma bana öyle… Daha iyisini de düşünürüz…